Kêu gọi khẩn: kết nối và chuẩn hóa dữ liệu sức khỏe bà mẹ, trẻ em

Bộ Y tế đã phát đi chỉ đạo mạnh mẽ yêu cầu các bệnh viện và cơ quan liên quan hoàn tất việc liên thông, làm sạch và làm giàu dữ liệu trên Hệ thống thông tin lĩnh vực sức khỏe bà mẹ, trẻ em và sức khỏe sinh sản. Mục tiêu là đưa dữ liệu lên hệ thống chung, đảm bảo tính chính xác và khả năng sử dụng cho mục tiêu quản lý, báo cáo và chuyển đổi số trong y tế.

Tại sao việc kết nối dữ liệu được đẩy gấp?

Lý do trọng tâm của chỉ đạo nằm ở nhu cầu chuẩn hóa nguồn dữ liệu chuyên ngành để phục vụ chuyển đổi số toàn diện theo định hướng của Ban Chỉ đạo Trung ương. Văn bản của Bộ Y tế dẫn chiếu các kế hoạch và nghị quyết liên quan, nhấn mạnh rằng một số cơ sở dữ liệu chuyên ngành, trong đó có hệ thống về sức khỏe bà mẹ, trẻ em, cần hoàn thiện về chất lượng và liên thông để dữ liệu có thể dùng chung, thống nhất và phục vụ cho hệ thống báo cáo quốc gia.

Những mốc, văn bản và yêu cầu quan trọng

Các nội dung yêu cầu trong chỉ đạo xuất phát từ một chuỗi văn bản chỉ đạo: Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết số 214/NQ-CP (nêu triển khai tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện); và Kế hoạch số 1248/KH-BYT do Bộ Y tế ban hành. Ngoài ra, Bộ trưởng cũng đã ban hành Quyết định số 3412/QĐ-BYT về danh mục thông tin cơ bản của hệ thống và tài liệu đặc tả API, làm cơ sở kỹ thuật cho việc cập nhật phần mềm quản lý bệnh viện (HIS) và liên thông dữ liệu.

Trạng thái hiện tại: tiến độ và những đơn vị đã hoàn thành

Theo ghi nhận, tính đến 10/8/2026 mới có hai đơn vị hoàn thành liên thông dữ liệu lên Hệ thống eMCH: Bệnh viện Trung ương Huế (cơ sở 2) và Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Con số này cho thấy phần lớn bệnh viện chưa hoàn tất các bước kỹ thuật và quản trị dữ liệu cần thiết để kết nối, do đó Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tiến độ nhằm đạt mục tiêu chung.

Yêu cầu kỹ thuật và trách nhiệm vận hành

Bộ Y tế đề nghị giám đốc các bệnh viện chỉ đạo các nhóm liên quan phối hợp chặt chẽ với nhà cung cấp phần mềm HIS để cập nhật, chỉnh sửa phần mềm theo đặc tả API và danh mục thông tin cơ bản đã được quy định. Việc này nhằm đảm bảo hệ thống quản lý thông tin bệnh viện đáp ứng tiêu chí khi dữ liệu được xuất và truyền lên nền tảng chuyên ngành.

Bên cạnh đó, các đơn vị được yêu cầu liên hệ đầu mối của Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia và Cục Bà mẹ và Trẻ em để được cấp tài khoản, mật khẩu trên Hệ thống eMCH; tiến hành kết nối và hoàn tất liên thông trước hạn được đặt ra. Song song, cần quy định rõ trách nhiệm của cá nhân, đơn vị khi chậm trễ trong quá trình triển khai liên thông.

Chuỗi thời hạn bắt buộc và báo cáo tiến độ

Bộ Y tế nêu rõ những mốc thời gian quan trọng cho chiến dịch làm sạch dữ liệu: hoàn thành liên thông từ phần mềm HIS lên Hệ thống eMCH trước ngày 30/8/2026; tiếp tục hoàn tất việc liên thông dữ liệu đến Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia (C12) trước ngày 30/9/2026. Để theo dõi triển khai, các bệnh viện phải gửi báo cáo tiến độ hàng tuần về Bộ Y tế qua Cục Bà mẹ và Trẻ em.

Tiêu chuẩn chất lượng dữ liệu: “Đúng, Đủ, Sạch, Sống” và vận hành an toàn

Theo chỉ đạo được dẫn lại trong văn bản, dữ liệu được chuyển lên hệ thống phải đáp ứng các tiêu chí: đúng, đủ, sạch, sống; đồng thời được yêu cầu vận hành an toàn để hệ thống báo cáo của Bộ có thể chính thức hoạt động trong tháng 8/2026. Đó là nền tảng để dữ liệu không chỉ tồn tại mà còn có thể dùng chung và phục vụ cho các hệ thống tổng hợp báo cáo quốc gia.

Bộ Y tế yêu cầu vận hành Hệ thống thông tin báo cáo trong tháng 8, dữ liệu phải ‘đúng, đủ, sạch, sống, dùng chung’

SKĐS – Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà yêu cầu Hệ thống thông tin báo cáo của Bộ Y tế phải chính thức vận hành an toàn ngay trong tháng 8/2026, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Những bước thực tế các bệnh viện nên thực hiện

Để đáp ứng yêu cầu, bệnh viện cần thực hiện đồng bộ một số việc sau: rà soát và cập nhật phần mềm HIS theo tài liệu đặc tả API; thiết lập đầu mối liên hệ với Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia và Cục Bà mẹ và Trẻ em để được cấp quyền truy cập; tiến hành thử nghiệm kết nối một cách kiểm soát, tránh dùng hồ sơ giả không hợp lệ; và khắc phục kịp thời lỗi kỹ thuật phát sinh trong quá trình liên thông.

Việc tổ chức đào tạo, phân định trách nhiệm giữa bộ phận nghiệp vụ và đội IT, và đặt quy trình kiểm soát chất lượng dữ liệu trước khi xuất bản là những bước cần thiết để đảm bảo dữ liệu lên hệ thống đạt chuẩn. Đặc biệt, các đơn vị cần chú trọng kiểm soát các thử nghiệm liên thông nhằm tránh đưa dữ liệu thử nghiệm vào hệ thống chính thức.

Rủi ro nếu không hoàn thành đúng hạn

Nếu các đơn vị không hoàn thành việc liên thông và làm sạch dữ liệu theo yêu cầu, hệ quả trực tiếp là việc tổng hợp báo cáo quốc gia bị ảnh hưởng, làm chậm tiến trình chuyển đổi số y tế và giảm hiệu quả trong quản lý chuyên ngành. Bộ Y tế đã nhắc tới việc cần làm rõ trách nhiệm cá nhân, đơn vị để tránh tình trạng chậm trễ kéo dài.

Kết luận: nhiệm vụ cấp thiết, đòi hỏi phối hợp liên ngành

Yêu cầu của Bộ Y tế không chỉ là một văn bản hành chính; đó là lời thúc đẩy để hệ thống thông tin chuyên ngành về sức khỏe bà mẹ và trẻ em trở nên đồng nhất, có thể dùng chung và hỗ trợ công tác quản lý sức khỏe cộng đồng. Việc hoàn thiện về mặt kỹ thuật và quản trị dữ liệu cần sự vào cuộc quyết liệt của lãnh đạo bệnh viện, nhà cung cấp phần mềm và các đầu mối tại Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia, Cục Bà mẹ và Trẻ em.

Trong ngắn hạn, hoàn tất liên thông theo các mốc đã nêu sẽ giúp hệ thống báo cáo quốc gia nhận được dữ liệu đủ tin cậy để vận hành. Về dài hạn, quá trình này đóng vai trò then chốt trong lộ trình chuyển đổi số y tế, tạo nền tảng cho các ứng dụng quản lý sức khỏe chủ động và phân tích chính sách dựa trên dữ liệu.

Để đảm bảo các bước tiếp theo được triển khai hiệu quả, các bệnh viện nên thiết lập lịch trình nội bộ, phân công rõ trách nhiệm, và thực hiện báo cáo tiến độ theo tuần để Bộ Y tế có thể theo dõi, tổng hợp và hỗ trợ kịp thời.

—

Để tìm hiểu về định hướng phát triển toàn diện và yếu tố then chốt nâng cao năng lực hệ thống y tế tư nhân, bạn có thể đọc bài phân tích chuyên sâu lộ trình nâng tầm y tế tư nhân: các trụ cột chiến lược cần ưu tiên giúp nắm được bức tranh về quy mô, phân bố và chiến lược nâng cao chất lượng dịch vụ.

Nếu quan tâm tới vai trò và định hướng kỹ thuật cao, chuyển đổi số cùng quản lý sức khỏe chủ động tại các bệnh viện lớn, hãy tham khảo bài viết phân tích về Bệnh viện 108 và định hướng kỹ thuật cao, quản lý sức khỏe để hiểu rõ hơn về các mô hình vận hành tiên phong.

Đối với những người theo dõi các trường hợp sản khoa phức tạp và cách xử trí lâm sàng, bài viết trường hợp nhau cài răng lược thể increta ở sản phụ chưa mổ cung cấp góc nhìn lâm sàng và bài học quản lý biến chứng sau sinh.