Hà Nội tăng cường kiểm soát drone và flycam quanh khu vực sân bay Nội Bài

Vấn đề đặt ra: máy bay nhỏ trên bầu trời và an toàn hàng không

Hoạt động của các thiết bị bay điều khiển từ xa (drone, flycam) và những vật thể bay dân dụng đã trở thành mối quan tâm với quản lý an toàn hàng không khi xuất hiện gần khu vực sân bay. Những sự cố, hay nguy cơ can nhiễu tầm nhìn, đều có thể ảnh hưởng trực tiếp tới khai thác bay. Trước thực trạng này, chính quyền thành phố đã yêu cầu rà soát và siết chặt các khâu quản lý liên quan.

Ai chịu trách nhiệm và những công việc được giao?

Theo chỉ đạo hành chính, Bộ Tư lệnh Thủ đô được giao nhiệm vụ kiểm tra toàn bộ giấy phép bay còn hiệu lực trên địa bàn và phối hợp trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm. Trong khi đó, Công an Thành phố được yêu cầu rà soát danh sách tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, sở hữu và sử dụng phương tiện bay; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp bay trái phép trong vùng cấm hoặc vùng hạn chế.

Bên cạnh đó, lực lượng quân sự cơ sở thành lập các tổ cơ động nhằm kịp thời ngăn chặn các hành vi thả diều, thả bóng bay hoặc thả các vật thể bay gần khu vực sân bay, nhằm phòng ngừa rủi ro với các chuyến cất, hạ cánh.

Quy trình đăng ký và quản lý về mặt nhà nước

UBND thành phố đề nghị Công an thành phố tham mưu cho Bộ Công an xây dựng quy trình đăng ký sở hữu các phương tiện bay, mục tiêu nhằm quản lý đồng bộ thông tin chủ phương tiện. Một phần quan trọng khác là hoàn thiện các phương án ngăn chặn phương tiện bay xâm nhập bất hợp pháp vào khu vực trọng yếu, bao gồm không phận sân bay.

Kiểm soát nguồn gốc và tiêu chuẩn kỹ thuật

Nhằm kiểm soát nguồn đầu vào, các cơ quan liên quan được giao nhiệm vụ kiểm tra nghiêm ngặt hoạt động nhập khẩu, tạm nhập tái xuất thiết bị bay; làm rõ xuất xứ, chủng loại và mục đích sử dụng trước khi thiết bị được phép lưu hành. Đồng thời, Sở Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu tiêu chuẩn kỹ thuật cho sản xuất, bảo dưỡng và thử nghiệm thiết bị bay, cũng như các giải pháp tích hợp cảnh báo vùng cấm trực tiếp vào phần mềm điều khiển thiết bị.

Thực thi quy định cấp phép bay: thời hạn thông báo và trách nhiệm tổ chức

Để quản lý chặt chẽ hoạt động bay hợp pháp, quy định hiện hành yêu cầu các tổ chức khi cấp phép bay cho lực lượng công an phải thông báo cho Bộ Tư lệnh Thủ đô tối thiểu trước 24 giờ. Yêu cầu này nhằm đảm bảo các bên liên quan có thời gian phối hợp, thông báo vùng hoạt động cho kiểm soát không lưu và lực lượng an ninh phụ trách sân bay.

Giải pháp truyền thông và vai trò cộng đồng

Ở cấp địa phương, UBND các xã, phường giáp ranh khu vực sân bay được chỉ đạo tăng cường tuyên truyền thông qua loa phát thanh, nhóm mạng xã hội khu dân cư và huy động người dân tham gia giám sát. Kết quả xử lý vi phạm cũng được đề nghị công khai để nâng cao tính răn đe và minh bạch trong quản lý.

Chế tài, xử phạt và biện pháp phòng ngừa phi kỹ thuật

Sở Xây dựng được giao rà soát các chế tài xử phạt đối với hành vi bay trái phép trong khu vực sân bay; đồng thời phối hợp thực hiện các hoạt động tuyên truyền vận động người dân không thả diều, bóng bay, chiếu đèn laser hay đốt rơm rạ có thể ảnh hưởng tầm nhìn của phi công. Việc áp dụng chế tài nhằm mục tiêu ngăn chặn hành vi chủ quan gây nguy cơ cho hoạt động bay.

Kết hợp công nghệ và quản trị: hướng đi cần thiết

Những biện pháp kỹ thuật như tích hợp cảnh báo vùng cấm vào phần mềm thiết bị hay tiêu chuẩn kỹ thuật trong sản xuất sẽ chỉ hiệu quả khi đi cùng với quản lý hành chính chặt chẽ và trách nhiệm của chủ sở hữu phương tiện. Việc đồng bộ giữa quy chuẩn, kiểm tra nguồn gốc thiết bị và xử lý vi phạm tạo thành hệ thống phòng ngừa toàn diện hơn so với chỉ xử lý từng sự cố đơn lẻ.

Rủi ro thời tiết và tác động lên hoạt động quản lý

Hoạt động bay, kể cả các thiết bị nhỏ, chịu ảnh hưởng lớn từ điều kiện thời tiết như nắng nóng, gió hoặc mưa lớn. Do đó, quản lý thiết bị bay quanh sân bay cần kết hợp theo dõi khí tượng để điều chỉnh hoạt động giám sát và ra chỉ đạo kịp thời cho người dân và tổ chức liên quan; thông tin thời tiết như Nắng nóng miền Trung tiến sát 40°C là ví dụ về tình huống khí tượng cần theo dõi khi lập kế hoạch điều phối hoạt động bay.

Nguy cơ an ninh phi truyền thống và cách nhìn mở rộng

Ngoài các mối nguy gây ra bởi thiết bị dân dụng, bối cảnh an ninh khu vực và các sự kiện sử dụng khí tài bay trong xung đột hay thử nghiệm vũ khí cũng cho thấy tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực nhận diện và phản ứng. Những thông tin về các sự kiện an ninh hàng không ở nước ngoài, như báo cáo về Nga bắn rơi tên lửa Flamingo, cảnh báo về dạng mối đe dọa phức tạp hơn mà cơ quan chức năng cần cân nhắc khi xây dựng kịch bản ứng phó.

Phối hợp liên ngành: yếu tố quyết định hiệu quả

Quản lý an toàn không phận quanh sân bay đòi hỏi phối hợp nhiều đơn vị: lực lượng quân sự, công an, quản lý hàng không, hải quan, sở ngành về khoa học kỹ thuật và chính quyền địa phương. Mỗi bên có vai trò cụ thể: từ rà soát giấy phép, kiểm soát nhập khẩu thiết bị, hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật đến tuyên truyền, giám sát cơ sở. Việc xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm và cơ chế trao đổi thông tin là điều kiện cần để các biện pháp kỹ thuật và hành chính hoạt động hiệu quả.

Những điều người dùng drone, flycam cần lưu ý

• Hiểu và tuân thủ vùng cấm, vùng hạn chế xung quanh sân bay và các cơ sở trọng yếu.
• Đăng ký sở hữu thiết bị theo quy định nhà nước khi có hướng dẫn triển khai quy trình quản lý.
• Không tổ chức bay khi chưa thông báo hoặc được phép theo quy trình phối hợp giữa các lực lượng.
• Chủ động tra cứu điều kiện thời tiết trước chuyến bay, bởi tác động thời tiết có thể làm tăng rủi ro cho thiết bị và hoạt động hàng không chung.

Kết luận: an toàn hàng không cần cả công nghệ lẫn cộng đồng

Giải pháp hiệu quả để giảm rủi ro liên quan drone và flycam xung quanh sân bay Nội Bài nằm ở sự kết hợp giữa quản trị hành chính chặt chẽ, tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng và trách nhiệm cộng đồng. Các yêu cầu rà soát giấy phép, kiểm soát nguồn gốc thiết bị, quy định thông báo trước và cơ chế xử lý vi phạm sẽ có ý nghĩa thực tiễn khi được triển khai đồng bộ. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền ở cấp xã, phường và minh bạch kết quả xử lý vi phạm giúp nâng cao trách nhiệm xã hội và tính tuân thủ của người sử dụng thiết bị bay.

Để hiểu thêm về những phương án hạ tầng hay quy hoạch khi đối mặt với các thách thức phức tạp liên quan đến môi trường và quản lý không gian công cộng, bạn có thể tham khảo thêm bài viết Ngầm hóa Kênh Bắc ở Nghệ An, nơi phân tích tính khả thi của các giải pháp kết hợp giữa quy hoạch và vận hành.