Hoàn thiện danh mục thuốc YHCT được BHYT chi trả: yêu cầu, nguyên tắc và lộ trình thực hiện

Một nội dung được chú ý tại trụ sở Bộ Y tế vào ngày 27/8 là việc rà soát, sửa đổi Thông tư 05/2015/TT-BYT liên quan tới các thuốc y học cổ truyền (YHCT) và dược liệu thuộc phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế (BHYT). Cuộc họp do Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà chủ trì, với mục tiêu làm rõ các tiêu chí, quy trình và cơ sở quản lý nhằm bảo đảm tính khoa học, an toàn và hiệu quả trong thanh toán từ Quỹ BHYT.

Tại sao cần điều chỉnh danh mục thuốc YHCT trong phạm vi BHYT?

Nhiệm vụ rà soát Thông tư số 05/2015/TT-BYT được đưa ra dựa trên yêu cầu phát triển YHCT phù hợp với thực tiễn khám chữa bệnh hiện nay. Mục tiêu là hoàn thiện hành lang pháp lý cho việc thanh toán thuốc YHCT trong khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng Quỹ BHYT.

Những thay đổi được đề xuất không chỉ nhằm bảo đảm quyền lợi cho người được bảo hiểm mà còn hướng tới việc sử dụng nguồn lực công hợp lý, hạn chế lãng phí và thúc đẩy phát triển y học cổ truyền theo hướng an toàn, có căn cứ khoa học.

Những công việc đã và đang được triển khai

Theo kế hoạch xây dựng Thông tư mới (Kế hoạch số 326/KH-BYT), Vụ BHYT đã tiến hành tổng kết việc thực hiện Thông tư hiện hành và mời các cơ sở khám chữa bệnh, tổ chức, cá nhân gửi đề xuất các thuốc YHCT cần bổ sung vào danh mục. Công tác này nhằm thu thập dữ liệu thực tế phục vụ quyết định quản lý và thanh toán.

Song song với việc thu thập đề xuất, Vụ BHYT phối hợp với Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền kiểm tra các số đăng ký lưu hành của thành phần thuốc liên quan, và hợp tác với Bảo hiểm xã hội Việt Nam rà soát dữ liệu thanh toán BHYT cho các thành phần hiện hành — những bước nhằm làm rõ tính hợp lệ của hồ sơ và thực tế chi trả.

Nội dung dự thảo và các phụ lục liên quan

Dự thảo Thông tư sửa đổi được xây dựng với cấu trúc gồm sáu điều, trong đó danh mục các loại thuốc sẽ được ban hành kèm theo ở các phụ lục riêng: danh mục thuốc dược liệu, danh mục thuốc kết hợp dược chất và dược liệu, cùng danh mục dược liệu. Việc phân chia như vậy giúp xác định rõ phạm vi thanh toán và hồ sơ quản lý cho từng loại.

Dự thảo cũng đề xuất sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 27/2025/TT-BYT nhằm thống nhất nguyên tắc, tiêu chí xây dựng và cập nhật danh mục, cũng như hướng dẫn ghi thông tin và thanh toán đối với các loại thuốc và dược liệu thuộc phạm vi BHYT.

Nguyên tắc chọn thuốc vào danh mục

Tại cuộc họp, các đại biểu thống nhất những tiêu chí cơ bản trong đề xuất đưa thuốc vào danh mục: phải có bằng chứng về tính an toàn và hiệu quả; cân nhắc yếu tố chi phí–hiệu quả trong điều trị; và tuân thủ Luật Dược, Luật Khám bệnh, chữa bệnh cùng các hướng dẫn chuyên môn hiện hành.

Các bên tham gia cũng thảo luận về cách phân định giữa thuốc dược liệu và thuốc hóa dược trong trường hợp có giao thoa, cũng như ranh giới giữa thuốc dược liệu và thuốc cổ truyền; điều này quan trọng để xác định hình thức kê đơn và phương thức thanh toán phù hợp.

Chuẩn hóa tên thuốc và vai trò Hội đồng chuyên môn

Một nội dung được nhấn mạnh là cần chuẩn hóa danh pháp và tên khoa học cho từng thuốc đề xuất. Đối với những tên chưa thống nhất, dự thảo khuyến nghị chuyển hồ sơ đến Hội đồng chuyên môn để xem xét, thống nhất trên cơ sở khách quan và khoa học.

Sự tham gia của các cơ quan chuyên môn, bệnh viện, viện nghiên cứu, trường đào tạo và nhà sản xuất được đề cao nhằm đảm bảo các quyết định có đủ cơ sở chuyên môn và thực tiễn.

Thanh toán, minh bạch và trách nhiệm hoàn thiện dự thảo

Vấn đề phương thức thanh toán chi phí khám chữa bệnh theo YHCT là một trong những nội dung được trao đổi sâu, bởi nó liên quan trực tiếp đến quản lý Quỹ BHYT. Để đạt mục tiêu sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả, dự thảo hướng tới tạo khung pháp lý thống nhất cho kê đơn, sử dụng và thanh toán.

Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà yêu cầu quá trình hoàn thiện dự thảo phải được thực hiện thận trọng, rà soát kỹ lưỡng và tiếp thu đầy đủ các ý kiến. Những trường hợp còn ý kiến khác nhau cần phối hợp với Hội đồng chuyên môn để thống nhất theo nguyên tắc minh bạch, khách quan và công tâm.

Để người dân và các cơ sở kịp nắm thông tin liên quan đến an toàn sản phẩm và hướng dẫn thực hiện, bài viết khuyến nghị tham khảo thêm nội dung về Thu hồi dung dịch Rolux AF khi cần xác minh vấn đề an toàn sản phẩm tại cơ sở.

Truyền thông, khuyến khích đăng ký và phát triển nguồn cung

Bộ Y tế mong muốn đẩy mạnh công tác thông tin để doanh nghiệp, nhà sản xuất và các cơ sở khám chữa bệnh chủ động đăng ký, đề xuất thuốc phù hợp quy định. Mục tiêu là tạo thêm nguồn thuốc chất lượng, đáp ứng nhu cầu điều trị trong hệ thống BHYT.

Với những người quan tâm đến chuẩn hóa năng lực và điều kiện ở tuyến cơ sở, có thể xem tài liệu tham khảo về Tiêu chuẩn y tế xã 2026–2035, giúp hiểu bối cảnh các yêu cầu quản lý và năng lực cung ứng dịch vụ y tế cơ sở.

Những điều cần lưu ý trong giai đoạn hoàn thiện

• Quyết định bổ sung thuốc vào danh mục phải dựa trên bằng chứng an toàn và hiệu quả, đồng thời xét đến hiệu quả chi phí.
• Chuẩn hóa tên thuốc và dữ liệu đăng ký lưu hành là bước thiết yếu trước khi đưa vào thanh toán BHYT.
• Sự phối hợp giữa Vụ BHYT, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, Cục Quản lý Dược, Bảo hiểm xã hội và Hội đồng chuyên môn sẽ quyết định chất lượng của danh mục cuối cùng.
• Quá trình rà soát cần minh bạch, có sự tiếp thu, giải trình rõ ràng đối với các ý kiến góp ý.

Kết luận: hướng tới một danh mục bền vững và phục vụ người bệnh

Việc sửa đổi Thông tư 05/2015/TT-BYT là bước cần thiết để cập nhật khung quản lý thanh toán thuốc YHCT trong bối cảnh thực tiễn khám chữa bệnh hiện nay. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm quyền lợi người bệnh, nâng cao an toàn và hiệu quả trong sử dụng thuốc, đồng thời quản lý tốt nguồn Quỹ BHYT.

Trong tiến trình hoàn thiện, sự tham gia có trách nhiệm của các bên liên quan và tính khoa học trong thẩm định sẽ quyết định chất lượng của danh mục. Độc giả và chuyên gia quan tâm có thể tham khảo thêm các nội dung liên quan đến đổi mới đào tạo, bởi năng lực nhân lực cũng là yếu tố then chốt trong triển khai hiệu quả chính sách này: Đổi mới đào tạo bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Mục tiêu chính khi sửa Thông tư 05/2015 là gì?

Nhằm hoàn thiện khung pháp lý thanh toán thuốc YHCT, bảo đảm tính khoa học, an toàn và hiệu quả trong sử dụng Quỹ BHYT.

2. Ai chịu trách nhiệm thẩm định các tên thuốc trước khi đưa vào danh mục?

Các cơ quan quản lý chuyên môn cùng Hội đồng chuyên môn sẽ xem xét, chuẩn hóa tên và đánh giá hồ sơ trước khi quyết định.

3. Làm sao để doanh nghiệp đề xuất thuốc vào danh mục?

Doanh nghiệp và cơ sở khám chữa bệnh được khuyến khích gửi hồ sơ, đề xuất theo hướng dẫn của Vụ BHYT để cơ quan chuyên môn xem xét.