Phân Tích Quyết Định Điều Trị Bướu Nhân Tuyến Giáp: Mổ Hay Đốt Sóng Cao Tần?
admin
13/08/2026 · 10 phút đọc
Khi đối mặt với việc điều trị bướu nhân tuyến giáp, người bệnh thường băn khoăn giữa các phương pháp như phẫu thuật hay đốt sóng cao tần (RFA). Tuy nhiên, quyết định này cần được dựa trên các yếu tố như tính chất của nhân giáp, triệu chứng hiện tại, chức năng của tuyến giáp và nguy cơ ung thư, hơn là chỉ đơn thuần là vấn đề về sẹo phẫu thuật.
1. Không phải bướu nhân nào cũng cần phải điều trị
Đáng lưu ý rằng phần lớn bướu nhân tuyến giáp thường là lành tính và rất nhiều nhân nhỏ không gây triệu chứng hay ảnh hưởng đến chức năng của tuyến giáp chỉ cần theo dõi và không cần điều trị tích cực. Theo Hướng dẫn thực hành lâm sàng về quản lý nhân tuyến giáp do Hiệp hội tuyến giáp châu Âu (ETA) ban hành năm 2023, quyết định điều trị nên dựa vào các yếu tố như kích thước nhân, nguy cơ từ siêu âm, kết quả tế bào học và triệu chứng của bệnh nhân. Tăng Cường Kiến Thức Về Ngày Rụng Trứng Để Đối Phó Với Tì…

TS.BS.Nguyễn Vinh Quang – Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 – TP.HCM.
Trước khi đưa ra quyết định về mổ hay đốt, các yếu tố đánh giá sau cần được thực hiện:
- Siêu âm tuyến giáp và các hạch cổ.
- Xét nghiệm hormone kích thích tuyến giáp (TSH).
- Thực hiện chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) hoặc sinh thiết kim lõi nếu cần thiết.
- So sánh kết quả tế bào học với siêu âm.
- Đánh giá các triệu chứng như nuốt nghẹn, vướng cổ hay khó thở.
2. Lựa chọn giữa mổ và đốt sóng cao tần
Khi nào nên chọn đốt sóng cao tần (RFA)?
Đốt sóng cao tần, hay còn gọi là Radiofrequency Ablation (RFA), được thực hiện dưới sự hướng dẫn của siêu âm để đưa điện cực vào nhân giáp. Thủ thuật này sẽ tạo ra nhiệt để làm hoại tử có kiểm soát phần mô nhân, khiến cho nhân dần nhỏ lại trong nhiều tháng. Theo Hiệp hội tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA), kỹ thuật này được khuyến nghị cho những nhân giáp lành tính có triệu chứng khi chẩn đoán đủ rõ ràng và được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn.
RFA thích hợp trong các trường hợp sau:
- Nhan đã được xác nhận lành tính với kết quả siêu âm tương xứng.
- Nhân gây cảm giác nuốt vướng hoặc làm mất thẩm mỹ.
- Người bệnh mong muốn bảo tồn mô tuyến giáp.
- Người bệnh không thích mổ hoặc có nguy cơ phẫu thuật cao.
- Vị trí của nhân cho phép tiến hành đốt an toàn.
- Người bệnh chấp nhận theo dõi lâu dài và có thể cần đốt bổ sung.

Lựa chọn điều trị nhân tuyến giáp phụ thuộc vào bản chất, triệu chứng và nguy cơ ung thư.
Chuyên gia trên toàn cầu đã thống nhất rằng đốt nhiệt cho những nhân giáp lành tính có triệu chứng là một phương pháp hiệu quả, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự lựa chọn của người bệnh, kỹ thuật thực hiện và quản lý hậu phẫu.
Tại Việt Nam, các khuyến nghị về RFA cho nhân giáp lành tính có triệu chứng đã được đưa ra trong các ấn phẩm y khoa và thực hiện với sự đánh giá cẩn thận.
Khi nào phẫu thuật là lựa chọn tốt hơn?
Phẫu thuật không phải là phương pháp đã lỗi thời, thực tế nó vẫn có những ưu điểm riêng. Mổ vẫn tối ưu khi cần loại bỏ toàn bộ tổn thương hoặc khi cần mẫu bệnh phẩm để đánh giá mô học. Những tình huống sau đây nên ưu tiên lựa chọn phẫu thuật:
- Khi có nghi ngờ hoặc xác định ung thư.
- Tế bào học Bethesda IV, V hoặc VI cần can thiệp phẫu thuật.
- Nhân lớn hoặc nhân nằm ở hai thùy.
- Chèn ép rõ ràng lên khí quản hoặc thực quản.
- Các nhân quá lớn hoặc khó tiếp cận.
- Có hạch cổ nghi ngờ.
- Cường giáp kèm bướu lớn.
- Người bệnh muốn điều trị dứt điểm và chấp nhận rủi ro suy giáp.
Trong trường hợp tổn thương nghi u tuyến nang hoặc ung thư thể nang, RFA có thể không cung cấp đầy đủ mẫu bệnh phẩm cần thiết cho chẩn đoán chính xác.
So sánh giữa phẫu thuật và đốt sóng cao tần
|
Tiêu chí |
||
Không phải mọi nhân cần can thiệp đều phù hợp với cả hai phương pháp điều trị
Với nhân “nang” (chủ yếu là dịch): Đốt cồn thường là lựa chọn đầu tiên vì tính đơn giản và hiệu quả. RFA có thể xem xét khi phần đặc chiếm ưu thế hoặc nếu nhân tái phát.
Với nhân tự chủ chức năng (nhân “nóng”): Các lựa chọn có thể bao gồm iod phóng xạ, phẫu thuật hoặc RFA. Cần cân nhắc kích thước nhân và khả năng hồi phục chức năng sau khi điều trị. RFA cũng được công nhận trong các hướng dẫn điều trị của Hiệp hội tuyến giáp châu Âu cho một số nhân tự chủ, nhưng thành công phụ thuộc vào thể tích nhân và khả năng phá hủy mô.
RFA là phương pháp ít xâm lấn nhưng không hoàn toàn không có nguy cơ
RFA có thể dẫn đến các biến chứng như đau, tụ máu, thay đổi giọng nói, hoặc tổn thương cấu trúc lân cận. Mặc dù nguy cơ thấp, nhưng vẫn cần thực hiện đúng kỹ thuật và có bác sĩ có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Sau khi thực hiện RFA, bệnh nhân cần tái khám định kỳ để theo dõi tình trạng sức khỏe và hiệu quả điều trị.
Mời bạn xem thêm video:
Bướu đa nhân tuyến giáp có nguy hiểm không? khi nào vần phải mổ? | SKĐS
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.