Khám Phá Bí Quyết Giữ Trí Nhớ Minh Mẫn Ở Người Cao Tuổi

Trong thế giới hiện đại, một số người ở độ tuổi trên 80 vẫn duy trì khả năng ghi nhớ ấn tượng như những người trẻ hơn. Họ được gọi là “SuperAgers” – một khái niệm được đưa ra bởi nhà nghiên cứu Emily Rogalski vào năm 2008.

Nhiều người cho rằng những cá nhân này chỉ đơn giản là những người may mắn với di truyền, không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố có thể dẫn đến suy giảm trí nhớ ở tuổi già, chẳng hạn như bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây đã công bố trên tạp chí Alzheimer’s Research & Therapy đã mở ra một góc nhìn mới về vấn đề này. Thay Đổi Quan Trọng Trong Ngày Nghỉ Lễ: Đề Xuất Tăng Thêm… Hà Nội Thực Hiện Thay Đổi Lãnh Đạo: Miễn Nhiệm 11 Thành V… Sự Bùng Nổ Đáng Lo Ngại Của Vi Khuẩn ‘Ăn Thịt Người…

Để kiểm tra lý thuyết về di truyền, nhóm nghiên cứu từ Trung tâm Chăm sóc Nghiên cứu Lão hóa Khỏe mạnh và Alzheimer tại Đại học Chicago, cùng Viện Nghiên cứu Di truyền Dịch tễ TGen, đã phân tích mẫu DNA từ 231 cá nhân cao tuổi.

Trong số này, 142 người thuộc nhóm SuperAgers có độ tuổi trung bình là 83,7, trong khi 89 người còn lại có chỉ số trí nhớ chưa đạt mức trung bình nhưng vẫn nằm trong khoảng tuổi tác tương tự. Mọi người tham gia đều không có chỉ số lâm sàng nào cho thấy dấu hiệu của sa sút trí tuệ.

Các nhà khoa học đã đặc biệt chú trọng đến gen APOE, một yếu tố di truyền được biết đến liên quan chặt chẽ đến nguy cơ phát triển bệnh Alzheimer, cũng như tính toán các chỉ số nguy cơ đa gen từ hàng nghìn biến thể gen khác nhau.

Kết quả thật bất ngờ khi nhóm SuperAgers và nhóm đối chứng không cho thấy sự khác biệt đáng kể về mặt di truyền. Tỷ lệ người mang biến thể gen ε4, làm tăng nguy cơ Alzheimer trong nhóm SuperAgers, chỉ khoảng 16%, trong khi ở nhóm trí nhớ trung bình là 19%. Ngoài ra, tỷ lệ mang biến thể ε2, có tác dụng bảo vệ trí não, trong cả hai nhóm đều tương đương khoảng 13%.

Ngay cả khi kiểm tra các chỉ số đa gen và tìm kiếm biến thể gen hiếm gặp, nhóm nghiên cứu không phát hiện ra bất kỳ lợi thế di truyền nào rõ rệt giúp giải thích cho khả năng ghi nhớ vượt trội của các SuperAgers.

Chuyên gia Matt Huentelman thuộc Viện TGen chỉ ra rằng các yếu tố di truyền hiện có không thể giải thích cho khả năng ghi nhớ tuyệt vời của một số người lớn tuổi. Việc không mang gen làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer chỉ giúp một người sống đến 85 tuổi mà không bị suy giảm trí nhớ, nhưng không đồng nghĩa với việc họ sở hữu khả năng ghi nhớ như ở độ tuổi 50.

Phát hiện này mở ra một cánh cửa mới cho nghiên cứu, cho thấy thay vì chỉ tìm cách né tránh các yếu tố bệnh lý, các nhà khoa học cần chú trọng hơn vào việc xác định các yếu tố tích cực bảo vệ và duy trì sức khỏe não bộ.

Điều đáng chú ý là nhiều SuperAgers, dù mang gen có nguy cơ cao, vẫn có khả năng ghi nhớ xuất sắc, cho thấy não bộ của họ có những cơ chế tự bảo vệ mạnh mẽ.

Theo Emily Rogalski, sự suy giảm trí nhớ không nên coi là một quy luật không thể tránh khỏi của quá trình lão hóa.

Dù nghiên cứu này chưa đo lường trực tiếp các thói quen sống, nhưng nhiều bằng chứng cho thấy lối sống có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe não bộ. Việc thường xuyên tập thể dục, duy trì sức khỏe tim mạch, có giấc ngủ chất lượng, giao tiếp xã hội thường xuyên, và kích thích trí tuệ liên tục đều là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ não bộ khỏi sự lão hóa.

Các nhà nghiên cứu dự kiến sẽ tiếp tục khảo sát trí nhớ của các cá nhân này cùng với phân tích hình ảnh não bộ, các chỉ số sinh học từ máu, giấc ngủ, và môi trường sống nhằm làm rõ hơn những bí mật xung quanh khả năng não bộ không tuổi của những SuperAgers.

Cho đến thời điểm này, các nghiên cứu đã hé lộ nhiều điều thú vị về nhóm người đặc biệt này và mở ra hướng đi mới cho việc cải thiện chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.

Đồng thời, hứa hẹn sẽ mang lại những khám phá mới giúp xử lý các vấn đề liên quan đến suy giảm trí tuệ ở người già.