Cuộc Đời Hy Sinh Của Người Lính Trẻ Bên Dòng Sông Thạch Hãn
admin
14/08/2026 · 9 phút đọc
Những Ký Ức Khó Quên Từ Cuộc Chiến Vĩ Đại
Trong nhiều thập kỷ qua, gia đình ông Hoàng Minh Sơn (sinh năm 1957) ở thôn Nam Minh Lệ, xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị đã gìn giữ những kỷ vật quý giá của người chú ruột là liệt sĩ Hoàng Hữu Thảo (sinh năm 1952). Những vật phẩm này bao gồm cuốn nhật ký, những lá thư chưa kịp gửi, cùng với quần áo và một số đồ dùng cá nhân khác.
Kỷ vật của liệt sĩ Hoàng Hữu Thảo được người thân bảo quản cẩn thận.
Ông Sơn chia sẻ rằng, vào năm 1972, gia đình đã nhận được thông báo về cái chết của ông Thảo, cùng với những kỷ vật của ông. Các kỷ vật này được gia đình giữ gìn cẩn thận, chỉ mở ra khi cần thiết để tránh hư hỏng.
“Kỷ vật của chú được ông nội tôi giữ gìn cẩn thận. Sau đó, chúng được trao lại cho bố tôi và giờ đến lượt tôi bảo quản. Dù đã qua thời gian, giấy đã cũ và phai màu, nhưng gia đình luôn cố gắng bảo quản. Mỗi lần mở cuốn nhật ký, đọc từng dòng chữ, tôi cảm thấy như hiểu thêm về những tháng ngày chú sống và chiến đấu,” ông Sơn chia sẻ đầy xúc động.
Còn ông Hoàng Lương Thiện (sinh năm 1949), anh trai của liệt sĩ Thảo, cho biết trong gia đình ông có 5 anh em trai, trong đó có 4 người đã tham gia vào cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Mẹ ông cũng đã qua đời trong chiến tranh, chính vì thế, ước mơ được ra trận luôn cháy bỏng trong lòng ông Thiện và cả Thảo.
Ông Hoàng Lương Thiện (người ngồi bên trái) cùng ông Hoàng Minh Sơn kể lại ký ức từ những kỷ vật của liệt sĩ Hoàng Hữu Thảo.
Trong cuốn sổ tay mà gia đình ông lưu giữ, có một dòng chữ ghi ngày 21/9/1968: “Trả thù cho mẹ…”. Năm 1970, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, Hoàng Hữu Thảo, khi đó vừa tròn 18 tuổi, đã cùng anh trai Hoàng Lương Thiện tình nguyện nhập ngũ. “Ngày lên đường, hai anh em ôm nhau động viên, chúng tôi hứa sẽ chiến đấu và trở về. Nếu có hy sinh, chúng tôi vẫn chấp nhận, vì chúng tôi là những người lính,” ông Thiện nhớ lại với giọng đầy cảm xúc.
Chữ viết nhỏ và mờ của liệt sĩ Thảo khiến gia đình phải dùng kính lúp để đọc.
Trước ngày lên đường, Hoàng Hữu Thảo cũng đã ghi lại trong cuốn sổ tay một bài thơ mang tên “Lên đường”. Những câu thơ thể hiện khí phách và sự quyết tâm cống hiến tất cả cho Tổ quốc, với những lời tâm huyết: “Tôi lên đường giữa mùa thu tháng Tám/ Rời gia đình làm nghĩa vụ vinh quang/ Tôi ra đi vì hai chữ Bắc-Nam/ Vì thống nhất giang sơn của Tổ quốc…”.
Cuộc Chiến Bên Dòng Sông Thiêng Thạch Hãn
Ông Thiện kể lại, mặc dù cả hai anh em thực hiện những nhiệm vụ khác nhau, họ vẫn luôn tìm cách liên lạc và động viên lẫn nhau. Tháng 5/1972, trong hành quân vào mặt trận Đường 9 – Nam Lào, ông nhận được thông tin em trai đã hy sinh.
Ngày 15/4/1972, trong một trận chiến khốc liệt bên dòng sông Thạch Hãn, chiến sĩ Hoàng Hữu Thảo đã gan dạ chiến đấu và hy sinh, khi còn chưa đầy 20 tuổi, trong vai trò Tiểu đội phó thuộc Đại đội 12, Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 102, Sư đoàn 308.
Liệt sĩ Hoàng Hữu Thảo đã ngã xuống khi tuổi đời mới 20, cuốn nhật ký của ông cũng không có dòng chữ nào thêm kể từ đó.
“Khi gặp 2 trinh sát của Sư đoàn 308, tôi đã hỏi về Thảo và nhận tin em đã hy sinh. Nghe tin, tôi cảm thấy như trời sập. Nhưng tôi tự nhủ rằng phải biến nỗi đau thành động lực để tiếp tục chiến đấu và hoàn thành nhiệm vụ của mình,” ông Thiện nghẹn ngào nói.
Cũng nhờ vào những kỷ vật mà người thân đã hiểu hơn về cuộc đời ở chiến trường của Hoàng Hữu Thảo. Những dòng chữ viết vội vàng trong thời gian chiến đấu, hay giữa những đêm yên tĩnh bên tiếng súng, giờ đây trở thành những kỷ niệm quý giá. Ông đã viết chữ nhỏ để tiết kiệm giấy, và theo thời gian, nhiều chỗ đã mờ đến mức cần kính lúp để có thể đọc được.
Dòng cuối trong cuốn nhật ký của người lính trẻ là một mô tả chân thực về sự khốc liệt của trận chiến bên bờ sông Thạch Hãn. Đó cũng chính là trận đánh cuối cùng của người tiểu đội phó trẻ tuổi này.
“Sáng hôm đó tiếng súng đã diễn ra từ sớm cho đến 6 giờ tối, tạm dừng. Tiếng đạn nổ như pháo rang. Cảnh chiến trường thật khốc liệt. Sau đó, tôi đã đi tải thương binh,” chiến sĩ Hoàng Hữu Thảo đã ghi lại trong nhật ký đêm 14/4.
Sau nhiều năm, hài cốt của liệt sĩ Hoàng Hữu Thảo đã được đưa về an táng tại quê hương và di ảnh của ông được đặt tại trường mà ông đã theo học.
Năm 1980, sau nhiều năm nằm lại chiến trường, hài cốt của liệt sĩ Hoàng Hữu Thảo đã được đưa về Nghĩa trang liệt sĩ Quảng Minh, xã Nam Gianh. Di ảnh của ông hiện được trưng bày trang trọng tại phòng truyền thống của Trường THPT Lê Hồng Phong, nơi ông từng theo học trước khi nhập ngũ.
Cuốn nhật ký của liệt sĩ Thảo hy vọng sẽ trở thành tư liệu quý giá cho giáo dục truyền thống cách mạng tại địa phương.
Ông Nguyễn Thanh Minh, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị khẳng định rằng, những kỷ vật của liệt sĩ Hoàng Hữu Thảo không chỉ là tài sản của gia đình mà còn là nguồn tư liệu quý giá. Cuốn nhật ký này dự kiến sẽ trở thành tài liệu quan trọng phục vụ cho hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng tại địa phương.
Để hiểu thêm về sự hy sinh và những kỷ vật của các liệt sĩ, bạn có thể tham khảo bài viết Tưởng Nhớ Chủ Tịch Quốc Hội Lào Trong Khoảnh Khắc Trang Nghiêm hoặc Tài Xế Lái Thuê Đối Mặt Mức Phạt Cao Khi Đi Ngược Chiều. Đồng thời, việc xem xét Sự Thay Đổi Lãnh Đạo Tại Công An Tỉnh Lào Cai cũng mang đến những góc nhìn mới về lịch sử và văn hóa.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
