Bão số 4 bao trùm Vịnh Bắc Bộ: mưa lớn, gió mạnh và nguy cơ với vùng ven biển

Tổng quan diễn biến và lượng mưa đã ghi nhận

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia thông báo: bão số 4 đã khiến khu vực Đông Bắc Bộ xuất hiện mưa từ vừa đến rất to. Ghi nhận trong khoảng thời gian từ đêm 21/8 đến 4 giờ sáng 23/8 cho thấy phổ biến 60–120 mm; riêng vài địa phương ven biển và miền núi chịu lượng mưa lớn hơn. Các trạm quan trắc ghi giá trị rất cao tại một số điểm của Lạng Sơn và Quảng Ninh: Mẫu Sơn 437 mm, Bản Chắt 396 mm, Kỳ Thượng 316 mm; những con số này cho thấy nguy cơ ngập cục bộ và sạt lở đất ở vùng cao.

Vị trí báo cáo lúc 4 giờ ngày 23/8 đặt tâm bão ở khoảng 20,8 độ vĩ Bắc và 107,9 độ kinh Đông, trên vùng biển giữa Quảng Ninh và Hải Phòng. Tâm bão cách Quảng Ninh khoảng 110 km về phía đông, cách thành phố Hải Phòng khoảng 130 km về phía đông và cách đặc khu Bạch Long Vĩ khoảng 80 km về phía bắc. Vùng gió mạnh gần tâm bão đạt cấp 8 (62–74 km/h), giật cấp 10, trong khi hướng di chuyển lúc đó là Nam Tây Nam với tốc độ chậm, khoảng 3 km/giờ.

Dự báo trong các mốc thời gian tiếp theo

Thông tin dự báo được cập nhật cho thấy bão tiếp tục dịch chuyển và thay đổi cường độ trong vài ngày tới. Đến 4 giờ ngày 24/8, tâm bão được xác định ở vị trí 20,2N-108,1E, trên vùng biển đặc khu Bạch Long Vĩ, cách Hải Phòng khoảng 160 km về phía Đông Đông Nam. Khi đó bão vẫn giữ cấp gió khoảng cấp 8, giật cấp 10. Vùng nguy hiểm phía Bắc được nêu ở 19,0N; phía Tây tới 108,0E và phía Đông tới 109,5E. Cơ quan khí tượng đánh giá mức rủi ro thiên tai cấp 3 cho khu vực Vịnh Bắc Bộ, gồm các đặc khu và một số vùng ven bờ của Quảng Ninh, Hải Phòng.

Tiếp đó, dự báo lúc 4 giờ ngày 25/8 định vị tâm bão ở 20,0N-108,8E, tức trên khu vực phía Đông Vịnh Bắc Bộ, cách Bạch Long Vĩ khoảng 110 km về phía Đông. Thông tin lưu ý rằng bão có khả năng mạnh thêm, đạt cấp 9, giật cấp 11; vùng nguy hiểm được mở rộng theo hướng bắc–nam giữa 18,5–21,5N và từ phía Tây tới kinh độ 106,5E tới phía Đông 110,0E. Khu vực Vịnh Bắc Bộ tiếp tục ở cấp độ rủi ro thiên tai cấp 3, trong đó đặc khu Bạch Long Vĩ là khu vực đáng chú ý.

Đến 4 giờ ngày 26/8, mô hình theo dõi cho thấy bão có thể di chuyển theo hướng Đông Bắc với tốc độ tăng lên 5–10 km/giờ, tâm bão ở 21,1N-109,9E, trên đất liền phía Tây bán đảo Lôi Châu (Trung Quốc). Khi đó, cường độ dự báo giảm về cấp 8, giật cấp 10; vùng nguy hiểm và cấp độ rủi ro thiên tai cấp 3 vẫn được duy trì cho phần phía Đông Vịnh Bắc Bộ.

Sau 72–120 giờ tiếp theo, kịch bản dự báo nêu khả năng bão đổi hướng lên phía Bắc rồi Bắc Tây Bắc, mỗi giờ đi khoảng 5 km và suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới.

Khu vực chịu ảnh hưởng và các mối nguy cụ thể

Phạm vi chịu tác động chủ yếu là Vịnh Bắc Bộ, bao gồm các đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải, đảo Hòn Dấu, cùng vùng biển ven bờ tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng. Mức gió trên đất liền ven biển có thể phổ biến cấp 6, giật 7–8; vùng gần đường đi của tâm bão ghi nhận gió mạnh cấp 8–9, giật tới cấp 11. Trên biển, sóng cao 2,0–4,0 m khiến biển động rất mạnh.

Các nguy cơ lộ rõ gồm khả năng lật, chìm hoặc hư hỏng với tàu thuyền khai thác, tàu vận tải và tàu du lịch; lồng bè nuôi trồng thủy sản và khu neo đậu có nguy cơ thiệt hại; hoạt động đánh bắt, vận tải và du lịch biển có thể bị gián đoạn trong thời gian bão qua khu vực. Trên bờ, gió mạnh dễ làm tốc mái, gây hư hại cho công trình tạm, gây gãy đổ cây xanh và ảnh hưởng tới hệ thống điện, giao thông.

Mưa lan rộng sang nội địa và xu hướng ngắn hạn

Đợt mưa do rìa bão trải dài về phía nội địa: vùng Đông Bắc Bộ cùng phía Nam Phú Thọ và Thanh Hóa từ ngày 23/8 đến hết ngày 24/8 xuất hiện mưa phổ biến 50–100 mm, cục bộ có nơi trên 200 mm. Một số tỉnh ven biển như Quảng Ninh, Hải Phòng, Lạng Sơn và Bắc Ninh được dự báo có tổng lượng mưa phổ biến 100–200 mm, điểm cao cục bộ có thể vượt 350 mm. Các bản tin cập nhật cũng nhấn mạnh xu hướng giảm dần của lượng mưa từ đêm 24/8.

Mưa bão khiến hàng trăm nhà dân bị ngập, địa phương chủ động sơ tán dân

SKĐS – Mưa lớn liên tiếp gây thiệt hại nặng ở nhiều địa phương trong khi lũ trên nhiều sông vẫn đang tiếp tục lên mức báo động cao.

Hậu quả thực tế và quản lý rủi ro

Những số liệu lượng mưa và vùng ảnh hưởng nêu trên cho thấy hai loại rủi ro chính: ngập cục bộ và tổn hại do gió mạnh. Ở khu vực ven biển, tổn thất thường liên quan tới tàu thuyền, cơ sở nuôi trồng thủy sản, hạ tầng neo đậu; trên đất liền, mưa lớn ở miền núi làm tăng nguy cơ sạt lở và ngập lụt ở vùng trũng. Do đó, công tác cảnh báo sớm và phương án ứng phó là yếu tố then chốt để giảm thiểu thiệt hại.

Ngoài ra, trong bối cảnh diễn biến cực đoan của thời tiết, các sự kiện tập trung đông người cần cân nhắc về an toàn công cộng; một bài viết ghi lại hình ảnh người dân tụ tập trong mưa và nhắc tới các lưu ý an toàn có thể tham khảo tại Đêm mưa Hà Nội ăn mừng tuyển Việt Nam.

Việc đảm bảo trật tự công cộng và an toàn các cơ sở y tế, bến bãi cũng là khía cạnh cần lưu tâm khi thiên tai xảy ra; những bài phân tích về hệ lụy an ninh tại bệnh viện có thể cung cấp góc nhìn liên quan tới trách nhiệm quản lý và bảo vệ nhân viên y tế, ví dụ như trường hợp được trình bày ở Khi bạo lực xảy ra tại bệnh viện.

Khuyến nghị cho người dân và hoạt động nghề biển

Dựa trên các mối nguy đã xác định, người dân tại vùng ven biển và khu vực thường xuyên chịu ngập nên rà soát lại các vật dụng dễ bay, cố định lồng bè nếu có thể và tránh hoạt động trên biển trong thời điểm bão còn mạnh. Đối với tàu thuyền, cần theo dõi thông tin dự báo, tuân thủ khuyến cáo của cơ quan quản lý cảng và cơ quan chức năng địa phương để quyết định tìm nơi neo đậu an toàn hoặc hoãn chuyến đi biển.

Đối với chính quyền địa phương và lực lượng chức năng, cập nhật diễn biến bão, triển khai phương án đảm bảo an toàn cho khu neo đậu, thông báo kịp thời cho người dân sống ở vùng trũng và sườn dốc là các bước cơ bản nhưng rất quan trọng. Tài liệu tổng hợp diễn biến, thiệt hại ban đầu và hướng dẫn ứng phó tại chỗ với bão-lũ có thể hữu ích cho công tác tổ chức và ứng phó, xem thêm Mưa, bão và lũ: hướng dẫn ứng phó.

Những điều cần nhớ khi theo dõi bão

• Ưu tiên theo dõi bản tin chính thức từ cơ quan khí tượng để cập nhật vị trí tâm bão, vùng nguy hiểm và cảnh báo lũ/rút.
• Tránh di chuyển ra vùng ven biển và trên biển khi có thông báo gió mạnh, sóng lớn.
• Người dân miền núi cần để ý nguy cơ sạt lở nếu mưa kéo dài; khu vực trũng cần đề phòng ngập lụt.

Tóm tắt

Bão số 4 đã và đang tạo ra mưa rất lớn, đặc biệt ở một số điểm của Quảng Ninh, Lạng Sơn và Hải Phòng, với các giá trị đo được lên tới hàng trăm milimét. Vùng Vịnh Bắc Bộ và ven bờ Quảng Ninh–Hải Phòng nằm trong khu vực cảnh báo nguy hiểm; gió mạnh, sóng cao và mưa lớn là những hiểm họa chính. Việc chủ động theo dõi thông tin, thực hiện các biện pháp phòng ngừa và phối hợp giữa người dân với cơ quan chức năng sẽ giúp hạn chế thiệt hại khi bão tiếp tục diễn biến trong những ngày tới.