Hướng dẫn chi tiết về cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi theo Nghị định 301/2026

Việc cấp thẻ căn cước cho trẻ nhỏ vừa được điều chỉnh bằng Nghị định 301/2026/NĐ-CP, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. Bài viết này giải mã những điểm quan trọng nhất của quy định mới, diễn tiến hồ sơ trên nền tảng số và những lưu ý thực tế dành cho cha mẹ, người đại diện hợp pháp khi đăng ký cho trẻ dưới sáu tuổi.

Tại sao cần biết về thay đổi này?

Sự thay đổi pháp lý ảnh hưởng trực tiếp tới cách thức nộp hồ sơ và thời gian nhận thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi. Việc hiểu rõ quy trình giúp người làm thủ tục tránh chậm trễ, biết chỗ nhận kết quả và nắm quyền lựa chọn nhận thẻ bằng bưu chính nếu cần. Đồng thời, quy định mới cũng khẳng định nguyên tắc bảo vệ thông tin sinh trắc của trẻ nhỏ theo Luật Căn cước 2023.

Điểm mới quan trọng trong Nghị định 301/2026

Một nội dung then chốt được bổ sung là: thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi chỉ được tạo trong quy trình liên thông điện tử khi người đại diện hợp pháp chủ động đề nghị cấp thẻ ở bước nộp hồ sơ trực tuyến. Sau khi hồ sơ đăng ký thường trú được xử lý trên hệ thống quản lý cư trú, bản điện tử kết quả sẽ được chuyển qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, rồi phân tách, chuyển tiếp sang hệ thống sản xuất, cấp và quản lý căn cước của Bộ Công an để tiếp tục các bước cấp thẻ theo quy định của Luật Căn cước 2023.

Khi hồ sơ điện tử đã đến hệ thống sản xuất căn cước, cán bộ phụ trách sẽ trích xuất dữ liệu điện tử liên quan như khai sinh và thẻ bảo hiểm y tế đã cấp để tích hợp vào thẻ căn cước và tài khoản định danh điện tử của trẻ. Với nhóm dưới sáu tuổi, quy định khẳng định không thu nhận thông tin nhân dạng và dữ liệu sinh trắc học theo Luật Căn cước 2023. Thời hạn giải quyết hồ sơ điện tử tối đa là 5 ngày làm việc kể từ thời điểm hệ thống tiếp nhận.

Quy định về việc trả thẻ bản giấy

Với hồ sơ được đề nghị cấp thẻ trong quy trình liên thông, thẻ căn cước bản cứng có thể được giao trả tại Bộ phận Một cửa xử lý đăng ký khai sinh, hoặc do cơ quan quản lý căn cước cấp xã bàn giao. Người kê khai cũng có thể chọn nhận kết quả thông qua dịch vụ bưu chính; khi đó cơ quan tiến hành thủ tục có trách nhiệm thực hiện trả kết quả theo quy định hiện hành về giao nhận kết quả hành chính qua đường bưu điện.

Hướng dẫn nộp hồ sơ trực tuyến bằng VNeID — các bước cơ bản

Người đại diện hợp pháp cần sử dụng tài khoản định danh điện tử (VNeID) để thao tác trên cổng dịch vụ công quốc gia. Các bước chính theo quy trình điện tử gồm:

• Truy cập trang dịch vụ công của Bộ Công an tại địa chỉ http://dichvucong.dancuquocgia.gov.vn.
• Chọn đăng nhập bằng tài khoản Cổng Dịch vụ công quốc gia, rồi tiếp tục chọn tùy chọn đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử do Bộ Công an cấp.
• Đăng nhập bằng số định danh và mật khẩu hoặc quét mã QR qua ứng dụng VNeID trên điện thoại.
• Sau khi vào hệ thống, chọn mục cấp, quản lý căn cước và lựa chọn dịch vụ “Cấp thẻ căn cước cho người dưới 14 tuổi”, lưu ý khai loại hồ sơ là “Người dưới 6 tuổi” nếu thuộc nhóm này.
• Nhập số điện thoại người kê khai và điền đầy đủ thông tin của trẻ: họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, số định danh cá nhân và quan hệ của người kê khai với trẻ.
• Kiểm tra đối chiếu thông tin với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nếu hệ thống báo hợp lệ, tiếp tục; nếu không trùng khớp, công dân cần liên hệ Công an xã/phường nơi thường trú để cập nhật lại dữ liệu trước khi nộp lại hồ sơ.
• Chọn nơi thực hiện (ví dụ: Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội hoặc Đội tương ứng tại cấp phường/xã) và địa điểm nhận kết quả theo nhu cầu.
• Xác nhận cam đoan thông tin, lưu hồ sơ và gửi. Hệ thống sẽ thông báo mã hồ sơ trực tuyến để theo dõi tiến trình.

Sau khi hồ sơ được tiếp nhận thành công, nó sẽ được chuyển tự động tới cơ quan Công an nơi công dân đăng ký để kiểm tra và xử lý tiếp.

Một số lưu ý thực tế khi chuẩn bị hồ sơ

Trước khi gửi, hãy kiểm tra kỹ các mục thông tin để tránh bị trả lại do sai lệch với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nếu nhận thông báo không hợp lệ, bước tiếp theo là liên hệ công an xã/phường để chỉnh sửa thông tin khai sinh hoặc thường trú trước khi nộp lại.

Người làm thủ tục cũng nên quyết định ngay từ đầu phương thức nhận thẻ (tại cơ quan tiếp nhận hay qua bưu chính) để điền chính xác khi đăng ký. Việc chọn nhận qua bưu chính giúp tiết kiệm thời gian đi lại nhưng cần đảm bảo địa chỉ nhận thẻ đúng và có người nhận.

Thời hạn giải quyết và quyền của người dân

Theo quy định mới, thời gian tối đa để cấp thẻ căn cước với hồ sơ điện tử không quá 5 ngày làm việc, tính từ thời điểm hệ thống tiếp nhận. Quy trình điện tử cũng cho phép người nộp theo dõi mã hồ sơ và biết trạng thái xử lý mà không cần chờ thông báo giấy.

Vì sao dữ liệu sinh trắc không bị thu với trẻ dưới 6 tuổi?

Điều khoản tương ứng của Luật Căn cước 2023 giới hạn việc thu nhận thông tin nhân dạng và sinh trắc học với nhóm tuổi nhỏ nhằm bảo đảm quyền riêng tư và phù hợp thực tế nhận dạng ở trẻ nhỏ. Quy định này được lồng trong quy trình triển khai kỹ thuật khi tích hợp dữ liệu khai sinh và thẻ bảo hiểm y tế vào thông tin trên thẻ căn cước và tài khoản định danh điện tử mà không kèm theo thu sinh trắc học cho trẻ dưới sáu tuổi.

Vài trường hợp thực tế và mối liên hệ thông tin

Quy trình liên thông điện tử tạo thuận lợi cho nhiều thủ tục công khác nhau và giảm bớt công sức đi lại. Trong bối cảnh an ninh trật tự và quản lý cư trú, độc giả có thể tham khảo các câu chuyện liên quan tới phối hợp giữa các lực lượng và việc truy bắt nghi phạm, ví dụ như Nghi phạm truy nã từ Trung Quốc bị bắt tại Sơn La: hành trình, phối hợp và những câu hỏi đặt ra, để hiểu thêm về cách lực lượng công an phối hợp khi xử lý hồ sơ và thông tin công dân trong thực tế.

Ngoài ra, phát triển công nghệ và dữ liệu đang thay đổi nhiều lĩnh vực quản lý công — kể cả mảng y tế và nghiên cứu. Những tiến trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu gen là một ví dụ cho thấy công nghệ đang mở ra hướng mới trong dự báo bệnh tật và quản lý dữ liệu, như phân tích về Khai phá vai trò vùng khởi đầu trên DNA: AI mở hướng mới cho phòng ngừa ung thư, giúp bạn thấy mối liên hệ giữa dữ liệu lớn và chính sách quản lý thông tin cá nhân.

Đối với gia đình có con đang trong lứa tuổi đi học hoặc chuẩn bị thi cử, mã định danh cá nhân và các thủ tục hành chính liên quan cũng có vai trò trong hồ sơ nhập học và xét tuyển; đọc thêm các phân tích về kết quả tuyển sinh, chẳng hạn 31 học sinh Chuyên Tuyên Quang trúng tuyển bổ sung vào Đại học Bách khoa Hà Nội, sẽ giúp phụ huynh nắm rõ cách thông tin nhân thân được sử dụng trong môi trường giáo dục đại học.

Ghi nhớ

Tóm lại, khi làm thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi: dùng tài khoản VNeID để thao tác, đảm bảo thông tin trùng khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia, chọn hình thức nhận thẻ phù hợp và theo dõi mã hồ sơ trực tuyến. Thời hạn hành chính ngắn (không quá 5 ngày làm việc) và việc không thu sinh trắc học cho nhóm tuổi này là hai điểm người dân cần chú ý.

Câu hỏi thường gặp (ngắn)

1. Nếu hệ thống báo thông tin không hợp lệ, phải làm gì?
Liên hệ Công an xã/phường nơi đăng ký thường trú để được hướng dẫn cập nhật dữ liệu, sau đó nộp lại hồ sơ trực tuyến.

2. Thời gian tối đa để nhận thẻ là bao lâu?
Không quá 5 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ điện tử được tiếp nhận trên hệ thống sản xuất, cấp và quản lý căn cước.

3. Có phải trẻ dưới 6 tuổi bị thu vân tay hay ảnh sinh trắc?
Theo quy định hiện hành, không thu thông tin nhân dạng và sinh trắc học cho trẻ dưới 6 tuổi.

Hy vọng hướng dẫn này giúp phụ huynh và người đại diện nắm bắt quy trình và quyền lựa chọn khi làm thẻ căn cước cho trẻ. Nếu còn thắc mắc về bước kỹ thuật trên cổng dịch vụ công, nên liên hệ trực tiếp đơn vị công an nơi đăng ký để được hỗ trợ cụ thể.