Khám Phá Gen Hercules: Tại Sao Một Số Trẻ Em Lại Có Cơ Bắp Phát Triển Mạnh Mẽ?
admin
14/08/2026 · 9 phút đọc
Thật khó tin, nhưng có những trường hợp trẻ sơ sinh lại có khả năng vận động vượt trội ngay từ những tháng đầu đời. Một ví dụ điển hình là cậu bé Liam Hoekstra đến từ Michigan, Mỹ, người đã làm cho cả gia đình và các chuyên gia y tế không khỏi ngạc nhiên khi chỉ mới năm tháng tuổi đã có thể tự thực hiện những động tác tập thể dục phức tạp như một vận động viên chuyên nghiệp.
Vào thời điểm Liam tròn 8 tháng, cậu đã có thể hít xà đơn, và đến 9 tháng, việc leo cầu thang trở nên dễ dàng như bỡn đối với cậu. Mẹ của Liam đã nhận ra điều đặc biệt của con trai mình khi chứng kiến khả năng này. Tiến Độ Tuyến Đường Vành Đai 1 Trước Ngày Quốc Khánh 2/9 Cảnh Giác Với Tình Trạng Lừa Đảo Trong Chương Trình Lao Đ… Bùng Nổ Virus Chandipura: Cảnh Báo Tử Vong Tại Ấn Độ
Chẩn đoán từ các chuyên gia y tế chỉ ra rằng Liam có một đột biến hiếm gặp liên quan đến gen myostatin, dẫn đến chứng phì đại cơ bắp. Họ đã dành tặng danh hiệu “gen Hercules” cho đột biến này, theo tên vị á thần nổi tiếng trong thần thoại Hy Lạp với sức mạnh phi thường.

Cậu bé Liam Hoekstra gây ấn tượng với sức mạnh phi thường ngay từ khi mới sinh. Ảnh: Medium
Trước khi xảy ra trường hợp của Liam, một nghiên cứu gây bật ngờ được tiến hành bởi Tiến sĩ Markus Schuelke tại Bệnh viện Charite ở Berlin, Đức, vào bảy năm trước, đã ghi nhận một trường hợp tương tự. Một bé trai sơ sinh chỉ mới 6 ngày tuổi đã có khối lượng cơ bắp gần gấp đôi so với trẻ sơ sinh bình thường. Đến 4 tuổi rưỡi, cậu bé ấy có thể dang thẳng hai tay ra hai bên, giữ hai quả tạ 3 kg trong tư thế ngang, một điều mà rất ít trẻ em cùng tuổi có thể làm được.
Khám phá sâu hơn về gia đình, các bác sĩ phát hiện rằng nhiều người trong nhà cậu bé cũng sở hữu sức mạnh đặc biệt, nổi bật là một người họ hàng làm nghề xây dựng có thể nâng các khối đá nặng mà không gặp khó khăn. Phân tích di truyền cho thấy sự xuất hiện của hiện tượng này do duy nhất một đột biến ngăn cản sản sinh protein myostatin trong cơ thể.
Khám Phá Gen Khống Chế Phát Triển Cơ Bắp
Gen Hercules tối ưu hóa vòng đời tìm kiếm trong nghiên cứu cơ sinh học, kéo dài nhiều thập kỷ. Trước khi có phát hiện này, các nhà khoa học đã hệ thống hóa các yếu tố thúc đẩy sự phát triển của cơ bắp. Vào năm 1997, một nhóm nghiên cứu của Đại học Johns Hopkins phát hiện ra một loại protein mới, được gọi là GDF-8, chủ yếu sản sinh trong cơ xương. Khi vô hiệu hóa gen này ở chuột thử nghiệm, các nhà khoa học nhận thấy rằng chúng phát triển cơ bắp gấp 2-3 lần bình thường.

Các cá thể chuột bị vô hiệu hóa gen GDF-8 phát triển cơ bắp gấp 2-3 lần so với bình thường. Ảnh: Lee Se Jin
Protein này sau đó được gọi là myostatin, đóng vai trò chính trong việc kìm hãm sự phát triển cơ bắp một cách tự nhiên. Tất cả động vật có xương sống đều có gen này, giúp ngăn chặn sự phát triển vượt mức của cơ bắp.
Giáo sư Dominic Wells từ Đại học Hoàng gia London từng nhận xét một cách hài hước rằng điều này có thể giải thích lý do ông không có thân hình vạm vỡ như Arnold Schwarzenegger. Hiện tượng này không chỉ thấy ở người hay chuột mà còn được ghi nhận ở những chú chó đua whippet, với những chú chó sở hữu gen đột biến này có khả năng chạy nhanh hơn và phát triển cơ bắp vượt trội.
Dù đã có nhiều nghiên cứu phát hiện ra cơ chế hoạt động của gen Hercules, nhưng trường hợp đột biến này ở con người vẫn là cực kỳ hiếm. Cơ sở dữ liệu MedlinePlus Genetics vẫn chưa xác định được tỷ lệ xuất hiện cụ thể và chưa ghi nhận các tác động tiêu cực tới sức khỏe khi mang gen này.
Tiến sĩ Lee Se Jin từ Đại học Johns Hopkins khẳng định rằng trường hợp của bé trai ở Đức vào năm 2004 là bằng chứng rõ ràng nhất cho đột biến gen Hercules mà ông gặp trong suốt sự nghiệp nghiên cứu của mình.

Đột biến gen Hercules không chỉ gặp ở người mà còn ở loài chó đua whippet. Ảnh: PetSure
Từ Nghiên Cứu Đến Thực Tiễn
Với sự phát hiện hiếm có này cùng cơ chế sinh học đặc biệt, ngành dược phẩm đã tràn đầy hy vọng trong việc phát triển các thuốc mới nhằm điều trị các bệnh lý liên quan đến cơ bắp. Tuy nhiên, việc thương mại hóa các phát hiện y khoa đã gặp nhiều khó khăn. Hàng loạt thử nghiệm lâm sàng sản phẩm ngăn chặn myostatin đã thất bại trong suốt hai thập kỷ qua.
Thử nghiệm đầu tiên đối với kháng thể MYO-029, do nhóm nghiên cứu của Kathryn Wagner tiến hành vào năm 2008, đã cho thấy rằng thuốc an toàn nhưng không cải thiện được sức mạnh hay chức năng vận động. Kế đến, hàng loạt ứng viên thuốc khác cũng thất bại theo kịch bản tương tự trong gần 20 năm.
Sự chuyển mình thực sự xảy ra khi các loại thuốc giảm cân thế hệ mới thuộc nhóm GLP-1 như semaglutide và tirzepatide ra mắt trên thị trường. Những người dùng các thuốc này không chỉ giảm mỡ mà còn mất đi một phần đáng kể khối lượng cơ bắp, điều này gây lo ngại cho những bệnh nhân cao tuổi hoặc có nguy cơ suy giảm cơ bắp.
Đại diện nghiên cứu đã công bố kết quả thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 với tên gọi EMBRAZE, trong đó cho thấy nhóm dùng thuốc apitegromab kết hợp với tirzepatide đã bảo tồn được cơ nạc tốt hơn so với nhóm dùng giả dược. Đây là một bước đột phá lớn trong việc ứng dụng gen Hercules để bảo vệ cơ bắp trong bối cảnh giảm cân.
Gen Hercules, vốn được biết đến qua những em bé mang sức mạnh kỳ diệu, giờ đây có tiềm năng lớn trong việc phát triển các loại thuốc bảo vệ cơ bắp cho các bệnh nhân cần duy trì sức khỏe và khả năng vận động.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.