Hành Trình Cai Nghiện Thuốc Lá: Câu Chuyện Thực Tế và Giải Pháp Hiệu Quả

Bước Chuyển Mình Đầy Thăng Trầm

“Tôi nghĩ mình không thể nào từ bỏ thuốc lá” – đó là suy nghĩ của Nguyễn Văn H. (Hà Nội) khi vượt qua tuổi 50 với hơn 20 năm bị ám ảnh bởi khói thuốc. Hàng ngày, việc tiêu thụ từ một đến hai bao thuốc là điều không thể thiếu trong cuộc sống của anh, bất chấp những cơn ho kéo dài và khó thở khi leo cầu thang.

“Cuộc sống của tôi đã bước sang trang mới khi bác sĩ chẩn đoán tôi mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Họ cảnh báo rằng nếu tôi tiếp tục hút thuốc, sức khỏe tôi sẽ suy giảm nghiêm trọng hơn” – anh H. tâm sự. Chuyển Đổi Dữ Liệu Y Tế: Tăng Cường Chất Lượng Chăm Sóc S… Thúc Đẩy Quản Lý Chặt Chẽ Dược Liệu: Bước Đi Cần Thiết Tr… Bệnh viện Phổi Nghệ An: Bước Ngoặt Mới Trong Điều Trị Ngo…

Tại phòng khám, anh được giới thiệu đến dịch vụ tư vấn cai nghiện thuốc lá, song song với việc nhận sự hỗ trợ từ tổng đài qua điện thoại để theo dõi và động viên trong suốt quá trình cai thuốc.

“Những ngày đầu thật khó khăn. Tôi thường cáu gắt và mất ngủ vì thèm thuốc. Nhưng chỉ cần nghĩ đến việc bỏ cuộc, tôi lại nhận được cuộc gọi hỗ trợ từ chuyên gia. Sau gần một năm, tôi đã hoàn toàn từ bỏ thuốc lá. Hiện tại, tôi cảm thấy dễ thở hơn, ăn uống ngon miệng hơn và không còn lo lắng về khói thuốc” – anh H. chia sẻ.

Câu chuyện của anh H. không phải là duy nhất. Đây cũng chính là mục tiêu của ngành y tế trong những năm qua: xây dựng một hệ thống hỗ trợ chuyên nghiệp và miễn phí để giúp người dân từ bỏ thuốc lá.

Mạng Lưới Hỗ Trợ Cai Nghiện Đang Từng Bước Mở Rộng

Bộ Y tế cho biết rằng từ năm 2015 trở lại đây, các hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá đã được phát động đồng bộ với sự trợ giúp từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Hiện tại, mọi người có thể dễ dàng tiếp cận dịch vụ tư vấn miễn phí qua hai đường dây nóng 1800 6606 và 1800 1214. Bên cạnh đó, các hoạt động tư vấn trực tiếp cũng diễn ra tại 10 bệnh viện trên toàn quốc, giúp người hút thuốc được hỗ trợ ngay trong quá trình khám và chữa bệnh.

Không chỉ các bệnh viện tuyến trung ương, nhiều mô hình tư vấn đã được nhân rộng tại các bệnh viện cấp quận, huyện ở TP.HCM như Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, và các bệnh viện huyện Bình Chánh, Cần Giờ…

Trong giai đoạn 2021-2025, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá tiếp tục hợp tác với Bệnh viện Bạch Mai để xây dựng mô hình phòng khám kết hợp cai thuốc lá với quản lý bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản.

Các chuyên gia nhận định rằng đây là hướng đi hợp lý, bởi hầu hết những người hút thuốc chỉ thực sự quyết tâm bỏ thuốc khi phát hiện ra các bệnh lý liên quan đến thuốc lá. Việc tích hợp tư vấn trong quá trình điều trị giúp bệnh nhân dễ dàng tiếp cận dịch vụ hơn và nâng cao tỷ lệ thành công trong việc cai thuốc.

Hoạt động hỗ trợ cai nghiện thuốc lá cũng đang dần được mở rộng đến tận tuyến y tế cơ sở.

Kể từ năm 2014, mô hình tư vấn cai thuốc tại các trạm y tế xã đã được thử nghiệm tại tỉnh Thái Nguyên. Ngành y tế cũng đã triển khai hệ thống tin nhắn điện thoại hỗ trợ cho người hút thuốc trong suốt quá trình cai nghiện.

Các mô hình thử nghiệm đã giúp đào tạo cán bộ y tế cơ sở, nhân viên thôn bản và cộng tác viên về cách tư vấn cai thuốc lá.

Đây là lực lượng quan trọng trong việc tiếp cận cộng đồng, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa, nơi người dân gặp khó khăn trong việc đến các cơ sở y tế chuyên khoa.

Theo các chuyên gia, việc mở rộng mạng lưới tư vấn xuống tuyến cơ sở sẽ giúp người hút thuốc có cơ hội nhận được hỗ trợ kịp thời ngay từ khi có nhu cầu bỏ thuốc, thay vì phải chờ đến khi bệnh nặng mới tìm đến bệnh viện.

Y Học Cổ Truyền: Giải Pháp Mới Trong Hành Trình Cai Thuốc

Điểm nổi bật trong kế hoạch hỗ trợ cai nghiện thuốc lá tại Việt Nam là sự kết hợp các phương pháp y học cổ truyền.

Từ năm 2015, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã triển khai nhiều nghiên cứu thử nghiệm với sự hỗ trợ của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Các phương pháp được nghiên cứu gồm có điều trị bằng thuốc như viên ngậm hay trà thảo dược, bên cạnh các phương pháp không dùng thuốc như dán nhĩ và bấm huyệt.

Các bác sĩ cho biết, những phương pháp này có ưu điểm là chi phí thấp, dễ tiếp cận, phù hợp với khả năng tài chính của đa số người dân, đồng thời giúp giảm các triệu chứng khó chịu trong giai đoạn cai nicotine như lo âu và thèm thuốc.

Việc kết hợp giữa tư vấn hành vi và các biện pháp hỗ trợ bằng y học cổ truyền mở ra thêm lựa chọn cho người hút thuốc, đặc biệt là những người chưa thể tiếp cận các thuốc điều trị chuyên biệt.

Sau hơn một thập kỷ thực hiện, chương trình tư vấn cai nghiện thuốc lá đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực.

Theo điều tra Toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (PGATS), tỷ lệ người hút thuốc được tư vấn bỏ thuốc đã tăng từ 40,5% năm 2015 lên xấp xỉ 90% năm 2023.

Các báo cáo từ những bệnh viện nhận hỗ trợ cho biết, từ 2015 đến 2025 đã có hơn 275.000 lượt người được tư vấn cai nghiện thuốc lá.

Đặc biệt, nghiên cứu của Bệnh viện Bạch Mai cho thấy rằng 20,3% người hút thuốc cai thành công và duy trì không hút thuốc trong ít nhất 12 tháng.

Theo các chuyên gia, tỷ lệ này rất khả quan với một dạng bệnh lý nghiện kéo dài như nghiện nicotine, và nhiều nghiên cứu quốc tế cũng chỉ ra rằng việc cai thuốc thường cần nhiều nỗ lực trước khi đạt được thành công.

Người bệnh nhập viện do nhồi máu cơ tim, ung thư liên quan đến việc hút thuốc lá trong nhiều năm

SKĐS – Theo Tổ chức Y tế Thế giới, việc hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh mạn tính và có thể phòng ngừa, là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong. Gần đây, nhiều trường hợp cấp cứu do các bệnh lý liên quan đến thuốc lá đã xuất viện.