Hành Trình Tìm Kiếm Người Bố Liệt Sĩ: Nỗi Đau và Hy Vọng của Gia Đình
admin
16/08/2026 · 10 phút đọc
Khám Phá Huyền Thoại Gia Đình
Vào đầu tháng 8, bà Hoàng Thị Nhớ (SN 1966), một giáo viên đã về hưu ở xã Nà Hang, Tuyên Quang, đã nhận được tin từ bà Trần Thị Huê, một giáo viên tại Quảng Trị, về nơi an nghỉ của bố bà, liệt sĩ Hoàng Văn Địch (SN 1936). Cuộc điện thoại này không chỉ đem lại hy vọng mà còn mở ra một hành trình đầy xúc động, tìm kiếm manh mối về người mà bà chưa bao giờ được gặp do ông đã hy sinh khi bà còn rất nhỏ.

Gia đình bà Hoàng Thị Nhớ (áo cam) đến Quảng Trị để tìm manh mối về bố là liệt sĩ Hoàng Văn Địch. Ảnh: Hùng Trần
Bà Huê thông báo rằng qua chương trình “Sao sáng dẫn đường”, nhiều người địa phương đã nhắc đến một chiến sĩ tên Địch, người đã sống và chiến đấu tại thôn Long Đại. Chi tiết này đã khơi dậy hy vọng cho gia đình bà Nhớ, và họ quyết định lên đường đến nơi để tìm kiếm dấu vết, dù cho hy vọng đó có nhỏ nhoi.
Bà Nhớ nhớ lại rằng bố bà đã tham gia kháng chiến chống Pháp trước khi tiếp tục ra chiến trường trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ. Khi ông ra đi, bà mới chỉ 2 tuổi, em gái bà còn chưa chào đời.

Bà Nhớ và em gái Hoàng Thị Cánh (Nhung).
“Những cái tên được bố tôi đặt cho chúng tôi đều mang ý nghĩa đặc biệt. Tên tôi là Nhớ, còn em gái tôi được đặt tên là Nhung, đều thể hiện tình yêu thương của bố. Trong văn hóa của chúng tôi, em gái vẫn được gọi là Cánh. Đến hôm nay, anh chị em chúng tôi vẫn luôn khát khao tìm thấy nơi an nghỉ của bố để có thể gợi lại tình cảm với ông”, bà Nhớ chia sẻ.
Gia đình bà Nhớ đã nhận được giấy báo tử vào năm 1977, xác nhận rằng liệt sĩ Hoàng Văn Địch đã hy sinh vào ngày 3/12/1968. Từ đó, họ đã đi khắp nơi, tìm gặp các đồng đội của ông, ghé thăm nhiều nghĩa trang để hy vọng tìm được một thông tin nào đó về nơi an nghỉ của bố.

Gia đình bà Nhớ hàng chục năm ngược xuôi tìm gặp đồng đội, đến nhiều nghĩa trang liệt sĩ để tìm thông tin, từng manh mối dù chỉ là nhỏ nhất về nơi an nghỉ của bố.
Gần đây, trong chương trình “Sao sáng dẫn đường”, gia đình bà đã nhận được bộ hồ sơ quý giá từ Mỹ, bao gồm giấy tờ chứng minh quân nhân, quyết định nhập ngũ và đặc biệt là quyển lịch ghi lại nhật ký hành quân của liệt sĩ Hoàng Văn Địch. Thông qua những tài liệu này, họ hy vọng sẽ tìm ra dấu vết của ông.
“Dù giấy báo tử ghi bố tôi hy sinh vào tháng 12/1968, nhưng các tài liệu thu giữ từ một chiến sĩ hy sinh tháng 2/1969 tại Sài Gòn lại mang lại nhiều nghi vấn về thời điểm và nơi ông đã ngã xuống. Chúng tôi vẫn tiếp tục tìm kiếm, hy vọng một ngày nào đó có thể xác định được nơi bố yên nghỉ”, bà Nhớ tâm sự.
Hành Trình Đến Miền ‘Đất Lửa’
Sau cuộc điện thoại từ bà Huê, bà Nhớ đã kiểm tra lại nhật ký hành quân của bố, phát hiện ra rằng ông đã có mặt tại Quảng Bình vào ngày 14/6/1968. Bà đã quyết định đưa em gái Hoàng Thị Cánh (SN 1968) và con cái đến thôn Long Đại, nơi hy vọng có thể tìm thấy manh mối về người bố liệt sĩ.

Ông Phan Thanh Điền kể về người chiến sĩ tên Địch từng sống và thực hiện nhiệm vụ tại thôn Long Đại.
Ông Phan Thanh Điền (SN 1959), người sống tại thôn Long Đại, chia sẻ: “Thời điểm đó, nhiều thanh niên đã lên đường phục vụ cho tổ quốc, và trong nhà tôi có ba người tên Điền, Địch và Đào. Nhưng không ai biết họ tên đầy đủ là gì. Vào tháng 6/1972, Long Đại bị quân đội Mỹ đánh bom. Nhiều ngôi nhà bị phá hủy và rất nhiều chiến sĩ đã hy sinh, trong đó có tên Địch mà gia đình bà Nhớ đang tìm kiếm.”

Ông Nguyễn Minh Chiến, người trực tiếp thu thập thi thể, an táng các liệt sĩ hy sinh sau trận bom tháng 6/1972.
Cựu dân quân du kích, ông Nguyễn Minh Chiến (SN 1953), người đã chứng kiến trận bom, chia sẻ rằng: “Nhiều thi thể khi ấy đã bị cháy đen, không thể nhận diện. Chúng tôi cùng nhau đưa thi thể về cánh đồng gần làng để an táng. Vào năm 1977, địa phương đã tổ chức cất bốc các phần mộ này để đưa vào nghĩa trang liệt sĩ.”


Bà Riu kể về người chiến sĩ tên Địch có con gái tên Nhớ.
Bà Nguyễn Thị Riu (SN 1951) sống tại thôn Long Đại nhớ lại rằng: “Ngày trước có một anh tên Địch rất thân thiện với mọi người, ông cũng từng nói về cô con gái của mình, tên Nhớ. Bà Riu giờ vẫn còn nhớ mãi câu chuyện ấy.”
Dù gia đình bà Nhớ đã tìm đến Nghĩa trang liệt sĩ Hiền Ninh, song không tìm thấy tên Hoàng Văn Địch mà chỉ thấy tên một liệt sĩ khác mang tên Hoàng Văn Dịch. Họ đều hy vọng rằng cái tên trên bia tưởng niệm có thể đem lại một manh mối nào đó cho hành trình tìm kiếm của mình.


Trên bia tưởng niệm chỉ có tên liệt sĩ Hoàng Văn Dịch, trong nghĩa trang có một phần mộ ghi tên Văn Dịch.
“Nhật ký hành quân ghi nhận bố tôi có mặt ở Quảng Bình vào tháng 6/1968, trong khi giấy báo tử thông báo rằng ông đã hy sinh vào tháng 12/1968. Thế nhưng, người tên Địch mà dân làng nhắc đến lại hy sinh vào năm 1972. Gia đình hy vọng rằng thông tin từ nhiều năm qua có thể giúp xác định rõ hơn về phần mộ của bố tôi,” bà Hoàng Thị Cánh, em gái của bà Nhớ, chia sẻ.
Các thông tin mà gia đình bà Nhớ tìm kiếm về chiến sĩ tên Địch, cùng các câu chuyện từ nhân chứng, đều đang góp phần nhấn mạnh lên hy vọng tìm lại người đã ra đi trong chiến tranh. Từ những chi tiết quý giá này, gia đình sẽ tiếp tục gửi các thông tin đến căn cứ quân sự để xác minh và đối chiếu hồ sơ. Họ hi vọng rằng một phép màu nào đó sẽ đến, giúp họ tìm ra nơi yên nghỉ của người bố mà họ luôn khao khát được biết đến.
Gia đình bà đang tiếp tục hành trình đầy ý nghĩa này, đồng thời cũng nhen nhóm hy vọng về việc tìm ra sự thật về người bố liệt sĩ của mình.
Để tìm hiểu thêm về những câu chuyện và thông tin liên quan đến các liệt sĩ, bạn có thể tham khảo bài viết về Cải Cách Luật Đất Đai: Đảm Bảo Quyền Lợi Cho Phụ Nữ Yếu Thế, hoặc tìm hiểu thêm thông tin về những Nỗi Đau Từ Huấn ‘Hoa Hồng’ Sau Khi Bị Khởi Tố: Một Bài Học Đắt Giá cùng các sự kiện thời sự khác như Festival Âm Nhạc Huế 2026: Dự Án Quảng Trường Chuẩn Bị Rực Rỡ.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.