Hệ Lụy Của Việc Thiếu Kiểm Soát Viêm Gan B Trong Gia Đình

Nguy cơ sức khỏe từ sự chủ quan với viêm gan B

Ở độ tuổi 53, một người đàn ông mới nhận ra hậu quả nghiêm trọng của việc không kiểm soát bệnh viêm gan B. Hai mươi năm trước, ông được chẩn đoán mắc viêm gan B tình cờ trong một lần khám sức khỏe. Sau một thời gian điều trị bằng thuốc kháng virus, sức khỏe của ông cải thiện, dẫn đến suy nghĩ rằng bệnh đã được chữa trị hoàn toàn. Thế nhưng, cảm giác khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc virus đã biến mất.

Hai thập kỷ sau, tình trạng sức khỏe của ông xấu đi với triệu chứng mệt mỏi kéo dài, chán ăn và bụng ngày càng to do dịch bụng. Kết quả xét nghiệm khiến gia đình ông rơi vào trạng thái hoảng loạn: ông đã phát triển xơ gan giai đoạn nặng kèm theo cổ trướng, giãn tĩnh mạch thực quản, nhiễm trùng dịch ổ bụng và suy kiệt đi kèm với suy thận. Người Phụ Nữ 29 Tuổi Được Cấp Cứu Kịp Thời Sau Khi Bị Vỡ… Xử Phạt Cơ Sở Thẩm Mỹ Địa Phương Do Tiêm Botox Khi Không… Tăng Cường An Ninh Tại Bệnh Viện Đa Khoa Thái Bình Thông…

Ông nhớ lại: “Trước đây tôi tưởng rằng chỉ cần hết mệt mỏi, ăn uống bình thường là bệnh đã khỏi. Không ngờ virus vẫn âm thầm tàn phá gan suốt thời gian dài.”

Thực tế bi kịch không chỉ dừng lại với bản thân ông. Qua nhiều năm, vợ và các con ông cũng không được xét nghiệm hay tiêm phòng. Khi họ được đưa đi kiểm tra, một số người trong gia đình cũng đã dương tính với virus viêm gan B.

Vợ ông chia sẻ: “Chúng tôi luôn nghĩ rằng chỉ có người bệnh mới cần chữa trị. Không ai nghĩ rằng cả gia đình đều cần phải kiểm tra và bảo vệ. Giờ tôi không chỉ lo cho chồng mà còn cho cả con cái và cháu chắt sau này.”

Từ một căn bệnh có thể kiểm soát, sự chủ quan của một cá nhân đã kéo theo cả gia đình phải đối mặt với nguy cơ bệnh tật nghiêm trọng.

Hai anh em, hai số phận khác nhau do viêm gan B

Câu chuyện khác tại Nam Định minh chứng cho việc cùng nhiễm virus viêm gan B nhưng có lựa chọn khác nhau đã dẫn đến hai kết cục hoàn toàn khác. Hai anh em đều lây nhiễm viêm gan B từ mẹ. Người anh phát hiện bệnh sớm qua kiểm tra định kỳ và quyết định tuân thủ điều trị, thường xuyên tái khám và chủ động đưa vợ đi xét nghiệm cũng như tiêm vắc xin khi chưa có miễn dịch. Các con của anh cũng được theo dõi sức khỏe ngay từ đầu.

Nhờ vậy, sức khỏe của anh luôn ổn định và vợ con không bị lây nhiễm. Trái lại, người em không biết mình mắc bệnh. Đến năm 45 tuổi, khi xuất hiện triệu chứng mệt mỏi, chán ăn và vàng da, anh mới đi khám và được chần đoán viêm gan B. Đau lòng hơn, cả vợ và con trai của anh cũng đã dương tính.

“Tôi hối hận vì đã không biết mình mắc bệnh để bảo vệ cho vợ con. Chỉ cần một người chủ quan, cả gia đình đều phải gánh chịu hậu quả,” anh chia sẻ.

Sau thời gian điều trị tại Viện Y học nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, sức khỏe của anh đã cải thiện. Vợ và con trai cũng được đưa vào chương trình theo dõi và điều trị kịp thời.

Hai anh em cùng nhiễm virus từ mẹ nhưng có số phận khác nhau. Sự khác biệt nằm ở việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách.

Cảnh giác với triệu chứng viêm gan B

Theo lời TS.BS Đỗ Văn Thành, Phó Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới, viêm gan B rất nguy hiểm do sự thầm lặng của nó. Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ khi vàng da, vàng mắt mới có triệu chứng của bệnh gan. Tuy nhiên, nhiều người chỉ có triệu chứng mệt mỏi nhẹ, ăn uống kém, ngủ không ngon, thậm chí không có triệu chứng cho đến khi gan đã bị tổn thương nghiêm trọng.

“Người bệnh không thể dựa vào cảm giác khỏe mạnh để kết luận vi rút đã biến mất hoặc gan không còn tổn thương. Khi cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa, vàng da hay suy kiệt xảy ra thì bệnh đã có thể ở giai đoạn rất muộn,” TS.BS Đỗ Văn Thành cảnh báo.

Để xác định giai đoạn bệnh, người bệnh cần được đánh giá đầy đủ chức năng gan, tải lượng HBV DNA, mức độ xơ hóa gan và nguy cơ ung thư gan.

Nhiều người có một sai lầm phổ biến là tự ý ngừng thuốc khi thấy sức khỏe ổn định. Theo các bác sĩ, việc này có thể dẫn đến vi rút hoạt động trở lại, làm tổn thương gan tiếp tục và làm gia tăng nguy cơ xơ gan, ung thư gan, cũng như tạo ra các chủng vi rút kháng thuốc gây khó khăn cho việc điều trị sau này.

Hiện vẫn còn nhiều người sau khi phát hiện viêm gan B nhưng không tiếp tục kiểm tra tải lượng vi rút và mức độ xơ hóa gan hoặc bỏ hẳn việc tái khám. Điều này có thể dẫn đến sự tiến triển thầm lặng của bệnh ngay cả khi men gan chưa tăng và người bệnh vẫn cảm thấy khỏe mạnh.

Ngăn chặn lây lan viêm gan B trong cộng đồng

Viêm gan B lây truyền chủ yếu qua đường máu, quan hệ tình dục, và từ mẹ sang con, trong đó việc lây truyền từ mẹ sang con là rất đáng lo ngại. Trẻ em có khả năng nhiễm virus ngay từ khi sinh có nguy cơ cao trở thành người mang virus mạn tính.

Điều này đồng nghĩa với việc virus có thể tồn tại nhiều năm trong cơ thể trẻ, dẫn đến xơ gan, ung thư gan và tiếp tục lây truyền. Theo các chuyên gia, chuỗi lây nhiễm này hoàn toàn có thể được ngăn chặn. Phụ nữ mang thai cần được xét nghiệm viêm gan B, đánh giá tải lượng vi rút và điều trị dự phòng nếu cần.

Trẻ sinh từ mẹ nhiễm viêm gan B cần được tiêm vắc xin viêm gan B và huyết thanh kháng viêm gan B càng sớm càng tốt sau sinh để giảm thiểu nguy cơ lây truyền.

Đối với các gia đình đã có người mắc bệnh, những thành viên sống cùng cần được xét nghiệm sàng lọc. Những người chưa nhiễm và chưa có miễn dịch cần được tiêm vắc xin đầy đủ; những người đã nhiễm cần được quản lý và điều trị đúng theo chỉ định.

Viêm gan B không còn là căn bệnh không thể chữa trị. Trái lại, đây là bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc xin và quản lý hiệu quả nếu được phát hiện sớm, kiểm soát và điều trị đúng cách.

Điều đáng lo ngại nhất không phải là việc mang virus viêm gan B mà là không biết mình mắc bệnh, hoặc biết nhưng không điều trị, hoặc điều trị nhưng tự ý ngừng thuốc. Phát hiện sớm có thể cứu sống một bệnh nhân; kiểm tra đầy đủ có thể bảo vệ cả gia đình; còn tiêm phòng và điều trị đúng cách sẽ giúp cắt đứt nguồn lây cho cộng đồng và các thế hệ sau.

Hơn 6 triệu người Việt mắc viêm gan B, yêu cầu cấp thiết cập nhật tiến bộ chẩn đoán, điều trị

SKĐS – Ứng dụng AI trong nội soi, kỹ thuật cắt u dưới niêm mạc và hướng nghiên cứu tiến tới “chữa khỏi chức năng” viêm gan B là một trong những nội dung nổi bật được các chuyên gia đề cập và quan tâm tại hội thảo khoa học ngày 1/8 với chủ đề “Cập nhật chẩn đoán và điều trị các bệnh tiêu hóa – gan mật 2026”.