Hiến mô, tạng tại Bạch Mai: từ nghĩa cử đến hành động hệ thống

Chiều 27/8, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức buổi lễ nhân văn nhằm tôn vinh những người đã hiến mô, tạng, tri ân gia đình người hiến và khởi động chiến dịch khuyến khích đăng ký hiến mô, tạng trong cán bộ, người lao động và cộng đồng. Sự kiện vừa mang tính biểu tượng, vừa là bước hiện thực hóa định hướng phát triển ghép tạng của bệnh viện.

Nhân phẩm trong quyết định khó khăn

Trong phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, PGS.TS Đào Xuân Cơ, nhấn mạnh rằng quyết định hiến mô, tạng thường được gia đình đưa ra trong khoảnh khắc đau đớn nhất. Dù vậy, nhiều gia đình đã chọn nhìn vượt nỗi mất mát để trao cơ hội sống cho người khác — một hành động phản ánh giá trị con người và sự đồng cảm xã hội.

Ở góc độ quản lý chăm sóc, mỗi mô, tạng nhận được không chỉ là vật liệu y khoa: đó là niềm tin mà gia đình gửi đến đội ngũ y tế. Do vậy bệnh viện xem trách nhiệm của mình bao gồm cả năng lực chuyên môn lẫn minh bạch trong xử lý và trao trả lợi ích y tế cho người bệnh.

Ghép tạng: nỗ lực liên chuyên ngành

PGS.TS Đào Xuân Cơ lý giải rằng ghép tạng thành công đòi hỏi một hệ thống phối hợp chặt chẽ: từ cấp cứu, hồi sức, phẫu thuật đến xét nghiệm, miễn dịch ghép và quản lý sau mổ. Bạch Mai đã xác định ghép đa tạng là một trong sáu trụ cột phát triển của bệnh viện, đồng thời đầu tư đồng bộ về nhân lực, kỹ thuật và cơ sở vật chất để nâng cao năng lực xử lý các ca phức tạp.

Một ca ghép thành công vì vậy không đơn thuần là thành tựu của một kíp mổ mà là kết quả của nhiều bộ phận vận hành nhịp nhàng, từ khâu sàng lọc người hiến, lấy, điều phối đến chăm sóc sau ghép.

Nguồn lực xã hội và vai trò của bệnh viện

Bệnh viện đặt mục tiêu vừa phát triển kỹ thuật, vừa đóng góp xây dựng văn hóa hiến tạng dựa trên tự nguyện, hiểu biết và minh bạch. Việc nâng cao tỷ lệ đăng ký hiến mô, tạng là một phần trong chiến lược dài hạn để giảm khoảng cách giữa nhu cầu ghép lớn và nguồn tạng còn hạn chế.

Cam kết công khai và công bằng

Từ thực tiễn triển khai, lãnh đạo Bạch Mai đề xuất ba cam kết cụ thể: tập trung hoàn thiện năng lực ghép đa tạng; sử dụng mô, tạng nhận được theo các nguyên tắc an toàn, minh bạch và hiệu quả; đồng thời tham gia tích cực vào việc lan tỏa văn hóa hiến tạng trong cộng đồng. Những cam kết này nhằm đảm bảo rằng nguồn tài nguyên y sinh được quản lý chuẩn mực và phục vụ cộng đồng một cách công bằng.

Hành trình lan tỏa: từ nhân viên đến cộng đồng

Trước ngày lễ, Bệnh viện Bạch Mai phát động đợt đăng ký trong toàn đơn vị và đã ghi nhận 75 đơn đăng ký trong vòng gần một tuần, bao gồm cán bộ, nhân viên, học viên và người bệnh. Trong buổi lễ, Giám đốc bệnh viện cũng đã đăng ký tham gia, tạo hiệu ứng truyền cảm hứng trong nội bộ.

Chiến dịch chính thức mang thông điệp kêu gọi mọi đối tượng liên quan—từ người bệnh, thân nhân, đến các đối tác và cộng đồng—cùng tìm hiểu và tự nguyện đăng ký hiến mô, tạng để cứu người.

Vai trò điều phối quốc gia và thách thức nguồn tạng

PGS.TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, ghi nhận những tiến bộ trong lĩnh vực hiến, lấy và ghép mô, tạng ở Việt Nam: năng lực ghép ngày càng được nâng cao và mạng lưới hiến–ghép dần mở rộng. Tuy nhiên, nhu cầu ghép vẫn vượt xa nguồn tạng hiện có, tạo áp lực lớn lên hệ thống điều phối và cơ sở y tế tham gia ghép.

Trung tâm kỳ vọng rằng các bệnh viện lớn, trong đó có Bạch Mai, sẽ đóng vai trò đầu tàu thúc đẩy chuỗi hiến–lấy–điều phối–ghép ngày một chuyên nghiệp và nhân văn hơn.

Luật pháp, chính sách và nhận thức cộng đồng

Quy định pháp lý và chính sách là nền tảng để đảm bảo hoạt động hiến, lấy và ghép diễn ra an toàn, minh bạch. Tại buổi lễ cũng đề cập đến các đề xuất trong dự thảo luật liên quan tới độ tuổi hiến: Bộ Y tế nêu phương án người từ đủ 18 tuổi có thể hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho thành viên gia đình, còn trường hợp hiến cho người không phải thành viên gia đình thì người hiến phải từ đủ 25 tuổi.

Đồng thời, những chủ đề liên quan đến sử dụng nguồn lực y tế công và tính minh bạch trong thanh toán, an toàn thuốc cũng đang được quan tâm rộng rãi—xem thêm ví dụ về chính sách y tế và danh mục thuốc cổ truyền được rà soát tại Hoàn thiện danh mục thuốc YHCT để hiểu bối cảnh quản lý quỹ BHYT và tiêu chí an toàn.

Nâng cao năng lực chuyên môn và giáo dục

Để bảo đảm chất lượng ghép, bên cạnh đầu tư trang thiết bị, việc đào tạo nhân lực y tế theo chuẩn năng lực là cần thiết. Những sáng kiến đổi mới trong chương trình đào tạo y khoa, đặc biệt các mô hình đào tạo dựa trên năng lực, có thể góp phần nâng cao tay nghề và thái độ nghề nghiệp cho lực lượng tham gia ghép tạng; thông tin về các nỗ lực đổi mới đào tạo có thể tham khảo tại Đổi mới đào tạo bác sĩ.

Liên kết y tế cơ sở và mạng lưới ghép

Phát triển một hệ thống ghép tạng bền vững không thể tách rời vai trò y tế cơ sở trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng, tư vấn đăng ký hiến và hỗ trợ chăm sóc sau ghép. Do đó, việc điều chỉnh tiêu chuẩn tổ chức và năng lực của trạm y tế xã trong giai đoạn tới là một phần quan trọng của bức tranh y tế quốc gia; các nội dung về tiêu chuẩn trạm y tế giai đoạn 2026–2035 làm rõ nhiều khía cạnh liên quan đến nhân lực và cung ứng dịch vụ tại cơ sở, xem thêm tại Tiêu chuẩn y tế xã 2026–2035.

Những điều người quan tâm nên biết trước khi đăng ký

• Quyết định đăng ký hiến mô, tạng là hành động tự nguyện: gia đình và người đăng ký nên tìm hiểu rõ quy trình, quyền lợi và trách nhiệm liên quan.
• Các bệnh viện thực hiện ghép cần đảm bảo quy trình sàng lọc, bảo quản và sử dụng mô, tạng tuân thủ tiêu chuẩn an toàn và minh bạch.
• Người nhận ghép sau phẫu thuật cần theo dõi lâu dài về miễn dịch, chức năng cơ quan và tái khám định kỳ; hệ thống chăm sóc sau ghép là yếu tố then chốt của hiệu quả điều trị.

Kết thúc và lưu ý

Sự kiện tại Bạch Mai không chỉ là một nghi thức tri ân mà còn là điểm khởi động cho chuỗi hành động mang tính hệ thống: cải thiện năng lực chuyên môn, chuẩn hóa quy trình, tăng cường truyền thông và xây dựng niềm tin xã hội. Mỗi đơn đăng ký hiến mô, tạng hôm nay là một lựa chọn đầy ý nghĩa có thể mở ra cơ hội sống cho người khác.

Nếu bạn đang cân nhắc đăng ký, hãy tìm hiểu kỹ các thủ tục và trao đổi với người thân; quyết định này vừa mang yếu tố cá nhân vừa có ý nghĩa cộng đồng sâu sắc.

Bộ Y tế đề xuất 18 tuổi được hiến tạng cho người trong gia đình, 25 tuổi cho người ngoài

SKĐS – Tại dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác do Bộ Y tế đang lấy ý kiến, đề xuất người từ đủ 18 tuổi được hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho thành viên gia đình; trong trường hợp hiến cho người không phải thành viên gia đình, người hiến phải từ đủ 25 tuổi.