Khám Phá Phát Hiện Mới Về Cây Ăn Thịt Saxifraga Candelabrum Sau 150 Năm

Vào năm 1875, Charles Darwin, nhà tự nhiên học nổi tiếng, đã đưa ra một giả thuyết về một loài cây ăn thịt đặc biệt trong cuốn sách nghiên cứu của ông về các loài thực vật肉 ăn thịt. Ông đã nghi ngờ rằng một số thành viên thuộc chi Saxifraga có thể sở hữu khả năng săn mồi thông qua việc phát triển các tuyến lông nhầy.

Tuy nhiên, do những hạn chế của công nghệ vào thế kỷ 19, Darwin đã không thể chứng minh liệu các cây này có thể thực sự tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng từ con mồi hay chỉ đơn giản là giữ chân các loại côn trùng. Người Phụ Nữ Bị Bắt Quả Tang Khi Ghi Số Lô, Đề Tại Hà Nội

Hơn 150 năm sau, một nhóm nghiên cứu quốc tế, bao gồm các chuyên gia từ Viện Thực vật học Côn Minh và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ đã thành công trong việc xác minh giả thuyết của Darwin. Kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Nature Communications, khẳng định rằng loài Saxifraga candelabrum, mọc trên các vách đá khô ở cao nguyên Thanh Hải – Tây Tạng và dãy núi Hoành Đoạn, thực sự là một loài cây ăn thịt.

Trong sinh học, để được công nhận là loài ăn thịt, một thực vật cần phải có đầy đủ các chuỗi thích nghi từ việc thu hút, bẫy con mồi cho đến tiết ra enzym để tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng. Các quan sát thực địa và phân tích mẫu vật từ năm 1888 đến 2016 cho thấy hơn 95% các mẫu Saxifraga candelabrum đều có dấu vết của côn trùng trên cơ thể. Một cây trưởng thành có khả năng giữ chân hơn 70 con muỗi nhỏ và nhiều loại bọ khác trên các lông nhầy màu đỏ của nó.

Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện rằng hoa của loài cây này phát ra các hợp chất hương thơm như beta-myrcene và eucalyptol, nhằm thu hút con mồi. Đặc biệt, cây có cơ chế tiến hóa độc đáo giúp cân bằng giữa việc săn mồi và thụ phấn. Trong khi côn trùng nhỏ bị cuốn hút và dính vào bẫy, côn trùng lớn hơn lại có thể thụ phấn cho hoa mà không bị cản trở.

Để chứng minh khả năng tiêu hóa, các nhà khoa học đã sử dụng kỹ thuật đánh dấu huỳnh quang để quan sát enzyme phosphatase, một loại enzyme tiêu hóa phổ biến ở thực vật ăn thịt. Họ nhận thấy enzyme này hiện diện rõ ràng ở các đầu lông tuyến của Saxifraga candelabrum.

Bằng chứng quyết định xuất hiện khi nhóm nghiên cứu cho cây tiếp xúc với ruồi giấm có chứa đồng vị phóng xạ nitro 15. Sau hai tuần, nồng độ của đồng vị này tăng nhanh trong các mô và cơ quan sinh sản của cây, xác nhận rằng chất dinh dưỡng từ con mồi đã được hấp thụ để duy trì sự sống.

Phân tích bộ gen của Saxifraga candelabrum cũng chỉ ra sự tiến hóa hội tụ với nhiều loài cây ăn thịt khác thông qua các chuỗi gen tương tự, có vai trò trong việc dụ dỗ và tiêu hóa.

Khác với nhiều loài cây ăn thịt khác thường sống trong môi trường ẩm ướt, phát hiện này cho thấy rằng thực vật có khả năng săn mồi cũng có thể tồn tại ở những vùng núi cao khô cằn. Nghiên cứu không chỉ làm sáng tỏ những nghi vấn mà Darwin từng để lại, mà còn mở ra viễn cảnh mới về sự đa dạng của thực vật, gợi ý rằng có thể còn nhiều loài khác trong tự nhiên cũng sở hữu khả năng ăn thịt mà con người chưa khám phá.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về những điểm thú vị khác trong nghiên cứu về cây cỏ tại bài viết Biện Pháp Nâng Cổng Làng Nhật Tảo Giữa Lòng Hà Nội và Đề Xuất Nghỉ Dài Ngày Cho Ngày Văn Hóa Việt Nam 2026 và Quốc Khánh 2027.