Nghệ An Đối Diện Với Cuộc Khủng Hoảng Thiếu Giáo Viên Nghiêm Trọng

Khó Khăn Trong Việc Đáp Ứng Nhu Cầu Dạy Học

Vào thời điểm chuẩn bị cho năm học mới 2026 – 2027, Trường THCS Đông Vĩnh, tọa lạc tại phường Thành Vinh, đang phải đối mặt với một thách thức lớn khi vừa tăng thêm 4 lớp học nhưng lại không thể bố trí đủ giáo viên để giảng dạy. Vào đầu tháng 8, nhà trường đã gửi một tờ trình đến chính quyền địa phương yêu cầu xem xét bổ sung giáo viên trước khi năm học bắt đầu. Iran Khám Phá Chiến Thuật UAV Để Theo Dõi Máy Bay F-15E Mỹ Tai Nạn Trực Thăng AH-64 Apache: Hai Phi Công Thiệt Mạng… Công An Hải Phòng Truy Tìm Cặp Vợ Chồng Lừa Đảo Hàng Tỷ Đồng

Trường THCS Đông Vĩnh mới bắt đầu hoạt động từ năm học 2025 – 2026, chủ yếu tiếp nhận giáo viên từ Trường THCS Hồng Sơn – một trường học đã bị giải thể. Hiện tại, cơ sở này chỉ có 7 giáo viên đang giảng dạy các môn như Toán, Ngữ Văn, Khoa học Tự nhiên (môn Hóa học), Lịch sử và Địa lý.

Đặc biệt, một số môn học như Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học, Công nghệ, Giáo dục thể chất, Giáo dục công dân, Tiếng Anh, cùng với các môn khoa học tự nhiên khác như Vật lý và Sinh học hoàn toàn không có giáo viên.

Trong năm học trước, để đảm bảo số lượng giáo viên cho từng lớp học, nhà trường đã phải hợp đồng thêm 4 giáo viên, chi phí trả lương đến từ nguồn học phí. Tuy nhiên, với số lượng học sinh hiện tại và chỉ có hai khối lớp 6 và 7, việc gia tăng số lượng giáo viên hợp đồng trong năm học này sẽ tạo ra áp lực lớn về tài chính. Cô Đinh Thị Kim Chi, Hiệu trưởng Trường THCS Đông Vĩnh, cho biết trường đang trong diện sẽ sát nhập, do đó việc đề xuất để hài hòa số giáo viên giữa các trường là rất cần thiết.

Tại Trường Tiểu học Yên Sơn thuộc xã Đô Lương, vấn đề thiếu giáo viên cũng liên quan trực tiếp đến việc tổ chức dạy học hai buổi/ngày. Năm học tới, trường có 18 lớp với gần 700 học sinh. Theo yêu cầu để tổ chức dạy này, cần bình quân 1,5 giáo viên mỗi lớp, trong khi hiện tại trường chỉ có khoảng 1,3 giáo viên trên mỗi lớp, dẫn đến thiếu hụt 3 giáo viên.

Cô Nguyễn Thị Hoài Hương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Yên Sơn, cho biết tình trạng thiếu giáo viên không phải là vấn đề mới mà đã tồn tại từ nhiều năm trước. Để không phải cắt giảm tiết học do thiếu giáo viên, trường đã phải dạy thêm giờ và hợp đồng thêm giáo viên trong năm học trước. Năm nay, phương án này đứng trước khó khăn do thiếu nguồn tài chính. “Nếu tỉnh và ngành giáo dục hỗ trợ thêm một phần ngân sách hợp đồng giáo viên, nhà trường có thể tiếp tục thực hiện giải pháp này,” cô Hương cho biết.

Tại huyện Đô Lương, tình trạng thiếu giáo viên cũng rất phổ biến, nhất là tại cấp học tiểu học. Trong năm học trước, chỉ một số địa phương như Đô Lương và Văn Hiến có thể bố trí một phần kinh phí cho tiền tăng tiết dành cho giáo viên, điều này giúp tồn tại việc dạy học hai buổi/ngày với 32 tiết/tuần. Trong khi nhiều trường khác lại chỉ duy trì khoảng 25 tiết/tuần do không có nguồn kinh phí hỗ trợ.

Giải Pháp Hợp Đồng Không Thể Mở Rộng Quá Mức

Theo thống kê từ Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn hiện đang thiếu tới 10.825 nhân sự so với định mức đã quy định. Trong số đó, tình trạng thiếu giáo viên lên tới hơn 7.000 người.

Điều đáng lưu ý là con số này chỉ tính theo định mức giáo viên/lớp hiện có, mà chưa bao gồm nhu cầu giáo viên cần thiết cho việc tổ chức dạy học hai buổi/ngày tại cấp học THCS và THPT. Áp lực về việc thiếu giáo viên tiếp tục gia tăng trong khi số lượng học sinh và lớp học vẫn tăng, nhưng biên chế lại có xu hướng giảm.

Trong giai đoạn 2022 – 2026, Trung ương đã giao cho Nghệ An 6.020 biên chế lĩnh vực giáo dục nhưng cùng lúc đó, ngành giáo dục phải thực hiện việc tinh giản 3.905 biên chế. Riêng trong năm 2026, dự kiến biên chế sẽ giảm thêm 1.196 người, với một số lượng lớn sẽ bị cắt giảm từ khối giáo dục cấp xã.

Không chỉ về số lượng, cấu trúc giáo viên cũng là một thách thức lớn khi nhiều trường học thiếu giáo viên cho môn Tiếng Anh, Tin học, Mỹ thuật, Âm nhạc và các môn học khác để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới. Mặc dù đang cần bổ sung giáo viên, nhưng chỉ tiêu hợp đồng lao động ở nhiều đơn vị rất hạn chế hoặc chưa được giao, khiến một số trường phải tự tổ chức hợp đồng mà không có nguồn kinh phí để chi trả. Điều này đã dẫn đến việc Nghệ An không thể chọn giải pháp lấp kín khoảng trống bằng hợp đồng lao động.

Theo đề xuất từ Sở Giáo dục và Đào tạo, tỉnh dự kiến sẽ trình HĐND phê duyệt thêm 2.253 chỉ tiêu hợp đồng lao động cho việc thực hiện công việc chuyên môn tại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, THCS, THPT và giáo dục thường xuyên cho năm học 2026 – 2027. Số giáo viên này chỉ tương đương khoảng 30% tổng số giáo viên còn thiếu dựa trên định mức hiện có.

Nếu hợp đồng toàn bộ số giáo viên còn thiếu theo mức tối đa được phép, ngân sách sẽ chịu áp lực rất lớn. Do đó, phương án được đưa ra là chỉ bổ sung một phần nhân lực và tập trung vào những vị trí thật sự cần thiết. Đối với số giáo viên còn thiếu, Sở Giáo dục và Đào tạo đề xuất cho phép các đơn vị chủ động ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng giảng dạy từ nguồn học phí được hỗ trợ. Ngoài việc hợp đồng giáo viên mới, Nghệ An cũng đang tìm cách tận dụng nguồn lực hiện có trước khi nghĩ đến việc bổ sung thêm nhân lực.

Theo thông báo từ UBND tỉnh Nghệ An vào cuối tháng 6/2026 về việc hợp đồng, điều động và luân chuyển giáo viên trong năm học 2026 – 2027, các trường phải ưu tiên bố trí số viên chức hiện có để dạy thêm giờ, tăng tiết cho những môn còn thiếu. Nếu vẫn không đủ, nhà trường mới thực hiện hợp đồng theo tiết dạy hoặc theo từng vụ việc cụ thể.

Nếu sau những bước này vẫn thiếu giáo viên, nhà trường mới xem xét ký hợp đồng với giáo viên trong thời hạn 9 tháng. Cách làm này nhằm tránh tình trạng trường thiếu giáo viên thì lập tức ký hợp đồng, trong khi ở nơi khác vẫn có giáo viên mà có thể điều động. Tỉnh yêu cầu việc ký hợp đồng phải dựa trên nhu cầu thực tế và chỉ tiêu đã được giao, và hợp đồng sẽ tự động chấm dứt khi tình hình thay đổi.

Tình hình thiếu giáo viên tại Nghệ An không chỉ đơn giản là câu chuyện tuyển dụng thêm mà còn liên quan đến việc phân bổ lại đội ngũ hiện có và dự đoán nguồn ngân sách cho giáo viên mới. Trong khi chờ đợi sự bổ sung biên chế và cơ chế tài chính hợp lý, các cơ sở giáo dục vẫn phải tiếp tục tìm cách để đáp ứng đủ số tiết học cho học sinh khi năm học mới sắp bắt đầu.

Tình trạng thiếu giáo viên ở nhiều địa phương hiện tại là một vấn đề nghiêm trọng, vậy nguyên nhân do đâu?

SKĐS – Bộ GD&ĐT đã tuyển mới hơn 17.000 giáo viên nhưng vẫn còn thiếu hơn 118.000 giáo viên trên toàn quốc, phần lớn tập trung tại cấp mầm non. So với năm học trước, số giáo viên thiếu đã tăng thêm 11.308 người.