Sạt lở Lạng Sơn, Cao Bằng: Những tuyến đường đang chịu rủi ro cao

Những trận mưa lớn gần đây đã khiến nhiều tuyến giao thông ở Bắc Bộ bị tổn thương: đất đá tràn mặt đường, hố ga bị bồi lấp, và nhiều điểm ngập khiến phương tiện lưu thông khó khăn hoặc tê liệt. Bài viết này hệ thống lại các vị trí nguy cơ, mức độ ảnh hưởng trên quốc lộ và đường tỉnh, đồng thời nêu ngắn gọn biện pháp quản lý đang được triển khai.

Những vị trí quốc lộ trọng yếu đang bị ảnh hưởng

Trên tuyến cao tốc CT.01 Pháp Vân – Cầu Giẽ, khu vực Km191+300 bị ngập ở làn khẩn cấp và làn số 3 (mực nước khoảng 5–7 cm), trong khi hầm chui Xóm Dậm tại Km267+348 có đoạn ngập sâu đến khoảng 70 cm. Các trạm bơm tại Văn Bình và máy bơm ở hầm chui Xóm Dậm đang được vận hành để tiêu thoát nước, giảm nhanh mực nước trên mặt đường.

Tại Thanh Hóa, nhiều đoạn Quốc lộ 1 được ghi nhận ngập sâu khoảng 10–15 cm; một số vị trí trên tuyến tránh phía Đông thậm chí bị ngập đến gần một nửa mặt đường, ảnh hưởng trực tiếp đến lưu thông của xe tải và xe khách.

Trên Quốc lộ 18, khu vực cầu tràn Đại Tân (Km42+550–Km42+600) từng có mực nước lên tới 50–80 cm; sau khi nước rút, hiện làn phải chỉ còn ngập chừng 10 cm và phương tiện có thể lưu thông trở lại.

Mưa lớn cũng gây sạt lở dọc Quốc lộ 6 với khối lượng khoảng 3.990 m³ đất, đá tràn mặt đường và làm bồi lấp rãnh tại 75 vị trí. Đoạn đường Hồ Chí Minh trùng Quốc lộ 3 phát sinh 17 vị trí sạt lở taluy dương, ước tính khoảng 2.070 m³.

Điểm nóng: tình trạng sạt lở và ngập úng ở Lạng Sơn

Lạng Sơn là một trong những địa phương chịu tác động nặng: các tuyến Quốc lộ 1B, 4A, 4B, 3B và 31 đều ghi nhận tổn thương. Theo báo cáo tổng hợp, trên hệ thống quốc lộ của tỉnh xuất hiện 101 vị trí sạt lở taluy dương, với khối lượng đất đá khoảng 12.621 m³; nhiều điểm gây tắc nghẽn giao thông, tiêu biểu như sạt đá tại Km156+200 trên Quốc lộ 279 đã làm tuyến đường bị ách tắc.

Bên cạnh các điểm sạt lở, có 5 vị trí ngập cục bộ gây ách tắc giao thông được xác định trên quốc lộ: Km15+800 và Km49+500 trên Quốc lộ 4A; Km16+500 và Km26+400 trên Quốc lộ 3B; Km7+600 trên Quốc lộ 4B. Những vị trí này gây khó khăn cho phương tiện nhẹ và là điểm cần triển khai biện pháp cảnh báo ngay lập tức.

Hệ thống đường tỉnh và đường tuần tra biên giới ở Lạng Sơn cũng chịu thiệt hại lớn: ghi nhận 324 vị trí sạt lở taluy dương, tổng khối lượng khoảng 59.619 m³, cùng 17 vị trí sạt taluy âm/taluy dương với tổng chiều dài khoảng 387 m và 71 điểm ngập úng. Các con số này phản ánh mức độ lan rộng của hiện tượng: không chỉ một vài đoạn mà là hàng trăm điểm rải rác trên mạng lưới giao thông do địa phương quản lý.

Diễn biến và nguy cơ tại Cao Bằng

Tại Cao Bằng, mưa lớn gây ngập úng và sạt lở trên một số tuyến quốc lộ, đường tỉnh. Trên Quốc lộ 3, đoạn Km336+600 thuộc xã Phục Hòa có nước tràn mặt đường khoảng 0,5 m, khiến phương tiện không thể di chuyển qua khu vực này trong thời điểm mưa lũ.

Trên các tuyến đường tỉnh, cơ quan quản lý ghi nhận một vị trí sạt lở taluy dương tại Km6+780 trên ĐT.202 có nguy cơ tiếp tục sạt. Ngoài ra, hai điểm ngập ở Km34 và Km61 trên ĐT.210 cũng làm gián đoạn giao thông địa phương.

Những biện pháp đang được thực hiện

Trước tình hình trên, lực lượng quản lý đường bộ đã bố trí phương tiện, nhân lực để dọn đất đá, khơi thông vị trí ngập và dựng rào chắn, biển cảnh báo tại những khu vực nguy hiểm nhằm giảm rủi ro tai nạn giao thông. Các trạm bơm tại Văn Bình và máy bơm ở hầm chui Xóm Dậm là ví dụ điển hình cho hoạt động tiêu thoát nước khẩn cấp trên tuyến cao tốc.

Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu các đơn vị tiếp tục theo dõi diễn biến mưa lũ, chủ động triển khai phương án bảo đảm giao thông và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên quan để khắc phục thiệt hại, duy trì lưu thông an toàn trên các tuyến huyết mạch.

Quản trị, trách nhiệm hành chính và minh bạch trong khắc phục hậu quả là yếu tố then chốt để phục hồi hạ tầng sau thiên tai; các vấn đề quản lý tương tự đã được báo chí đề cập ở nhiều vụ việc khác, ví dụ như Vụ nhận hối lộ xuất khẩu lao động, và đó là một khía cạnh cần được quan tâm khi đánh giá hiệu quả xử lý sự cố công.

Tác động môi trường và việc giám sát chất lượng nước

Ngập lụt và nước chảy tràn từ các hồ, rãnh có thể mang theo chất hữu cơ, bùn đất và các chất gây ô nhiễm khác xuống hệ thống sông suối. Việc quan sát, lấy mẫu và phân tích nguồn nước ở các khu vực bị ảnh hưởng là cần thiết để phát hiện ô nhiễm và đưa ra can thiệp kịp thời; các sự cố xả thải từ cơ sở chăn nuôi trước đó đã từng gây chú ý đối với cơ quan chức năng, ví dụ như trường hợp Trang trại 600 con lợn xả thải, cho thấy tầm quan trọng của việc kiểm tra nguồn gốc chất thải trong mùa mưa.

Lưu ý cho người tham gia giao thông và cộng đồng

Người dân và tài xế khi di chuyển qua khu vực Bắc Bộ cần chú ý các điểm sau:

• Theo dõi thông báo từ cơ quan quản lý giao thông trước khi khởi hành;
• Tránh đi qua khu vực ngập sâu hoặc nơi có biển cấm, rào chắn; không quay đầu ở các đoạn hẹp khi nước bao tràn mặt đường;
• Giảm tốc độ, giữ khoảng cách an toàn khi qua đoạn đường bị ngập hoặc có vết nứt, sạt lở gần đó;
• Báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc đường bộ khi phát hiện thêm vị trí sạt lở, trượt taluy mới để kịp thời xử lý.

Những điều cần ghi nhớ khi tổ chức khắc phục

Việc khắc phục sau sạt lở nên ưu tiên các bước sau: làm thông dòng chảy để ngăn nước tích tụ, xử lý ổn định taluy dương bằng biện pháp kỹ thuật tạm thời (rào, mái che, thoát nước), và sau đó lập phương án phục hồi bền vững kết hợp với đánh giá rủi ro tái sạt lở. Các đơn vị quản lý cần sắp xếp nguồn lực hợp lý, vừa đáp ứng nhu cầu lưu thông trước mắt, vừa chuẩn bị giải pháp kỹ thuật lâu dài.

Kết luận ngắn

Mưa lớn đã và đang tạo ra hàng trăm điểm rủi ro trên mạng lưới giao thông ở Lạng Sơn, Cao Bằng và một số tỉnh liên quan: từ vị trí ngập cục bộ đến sạt lở với khối lượng hàng chục nghìn mét khối đất đá. Việc chủ động vận hành thiết bị tiêu thoát, khơi thông điểm ngập, dựng rào chắn và cảnh báo giao thông cùng với kiểm soát môi trường quanh khu vực là những nhiệm vụ cấp bách. Người dân cần theo dõi thông tin, tuân thủ cảnh báo để giảm thiểu rủi ro khi lưu thông qua vùng bị ảnh hưởng.

Với tình hình hiện tại, các cơ quan liên quan được khuyến nghị tăng cường kiểm tra hiện trường, ưu tiên các đoạn đã có báo cáo sạt lở lớn và những điểm đang có nguy cơ sạt tiếp theo để tránh sự cố chia cắt giao thông kéo dài.

Để cập nhật thêm diễn biến thời tiết liên quan và tác động trên biển, độc giả có thể tham khảo các bản tin chuyên đề về bão và mưa lũ, ví dụ như Bão số 4 hành trình, nhằm chủ động trong kế hoạch di chuyển và phòng ngừa.