Tăng Tỉ Lệ Tật Khúc Xạ Ở Trẻ Em: Nguyên Nhân, Hệ Lụy và Giải Pháp

Gia Tăng Nhanh Tỷ Lệ Cận Thị Ở Trẻ Em: Thực Trạng Và Nguyên Nhân

Trong một tọa đàm gần đây mang tên “Giải pháp nâng cao thị lực thời hiện đại” diễn ra vào ngày 6/8, nhiều chuyên gia nhãn khoa đã thảo luận về sự gia tăng tỷ lệ trẻ em mắc tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị, tại Việt Nam. Sự kiện này thu hút sự chú ý của các bác sĩ, chuyên gia trong lĩnh vực chăm sóc mắt, nhằm tìm ra giải pháp an toàn cho vấn đề ngày càng nghiêm trọng này trong bối cảnh số hóa.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Huy, Phó Giám đốc phụ trách chuyên môn của Bệnh viện Mắt Trung ương, vấn đề cận thị đã trở thành một thách thức sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Dự báo rằng đến năm 2050, khoảng 50% dân số thế giới sẽ mắc cận thị, trong đó tỷ lệ mắc nặng ước tính khoảng 10%. Chặng Đường 30 Năm Cục Quản Lý Dược: Từ Bảo Đảm An Toàn T… Sự Tích Cực Hiến Sữa: Cơ Hội Vàng Cho Đời Sống Của Trẻ Si… Khám Phá Nang Niệu Rốn: Bệnh Lý Hiếm Gặp Của Người Trưởng…

Đặc biệt, khu vực Đông Á và Đông Nam Á đang trải qua một xu hướng gia tăng cận thị nhanh chóng. Các nhà nghiên cứu cho rằng lý do chính là do quá trình đô thị hóa, áp lực học hành và thời gian tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên giảm đi.

Bên cạnh đó, PGS.TS Nguyễn Đình Ngân, Phó Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, nhận định rằng cận thị hiện đang chiếm tỷ lệ đáng kể trong dân số toàn cầu, với khoảng 30%. Tại Mỹ, tỷ lệ mắc bệnh đã tăng từ 21% lên 41% trong vòng ba thập kỷ qua. Ở một số khu vực châu Á như Hồng Kông và Đài Loan, con số này đã lên tới 80% trong giới trẻ.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu cho thấy tình hình cũng không kém phần đáng lo ngại. Khoảng 26,6% học sinh trung học tại khu vực đô thị mắc cận thị, trong khi tỷ lệ này ở khu vực nông thôn chỉ từ 14,2% đến 16,3%. Đặc biệt, một khảo sát từ Bệnh viện Mắt Trung ương cho thấy tại Hà Nội có tới 51% trẻ em mắc cận thị, trong khi tại TP Hồ Chí Minh tỷ lệ này lên tới 75,6%. Toàn quốc ước tính có khoảng 3-5 triệu trẻ em từ 5-15 tuổi đang gặp các vấn đề về thị lực.

Những cảnh báo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời, tỷ lệ trẻ em mắc cận thị tại Việt Nam có thể lên tới 90% vào năm 2050.

Điều đáng quan tâm không chỉ là số lượng, mà còn là độ tuổi mắc bệnh ngày càng trẻ. Quá trình đô thị hóa đã làm giảm không gian vui chơi ngoài trời, trong khi áp lực học tập cũng như việc sử dụng thiết bị điện tử ngày càng gia tăng, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, đã khiến tỷ lệ cận thị gia tăng nhanh chóng trong giới trẻ.

Các nghiên cứu tại Thành phố Huế cho thấy gần 63,2% học sinh mắc cận thị chưa được đeo kính, điều này phản ánh tình trạng thiếu hụt trong việc phát hiện sớm và áp dụng các giải pháp điều chỉnh thị lực phù hợp.

Thói Quen Sinh Hoạt Ảnh Hưởng Đến Thị Lực

Các chuyên gia chỉ ra rằng thói quen sử dụng điện thoại, máy tính bảng và máy tính với thời gian dài và khoảng cách gần là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng này. Ngoài ra, trẻ em hiện nay ngày càng ít vận động ngoài trời. Nhiều trường học tại các đô thị lớn thiếu sân chơi và không gian mở, khiến trẻ em không có cơ hội nhìn xa và tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.

Hơn nữa, các yếu tố khác như tư thế ngồi học không đúng, đọc sách khi nằm hoặc cúi sát, và ánh sáng học tập không đủ tiêu chuẩn cũng đã góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

TS.BS Bùi Hữu Toàn thông tin thêm rằng hiện tại, nhiều phòng học vẫn chưa đáp ứng tiêu chuẩn về chiếu sáng và thiếu ánh sáng tự nhiên. Điều này cần được cải thiện ngay lập tức.

Các chuyên gia cũng cho rằng nhận thức của học sinh, phụ huynh và giáo viên về việc phòng ngừa, phát hiện sớm và quản lý tật khúc xạ vẫn còn hạn chế. Nhiều trẻ em chưa được kiểm tra mắt định kỳ và sử dụng kính không đúng chỉ định, dẫn đến tình trạng bệnh phát triển mà không được kiểm soát.

Nguy Cơ Từ Kính Áp Tròng

Cùng với sự gia tăng tỷ lệ mắc tật khúc xạ là nhu cầu ngày càng lớn đối với các giải pháp điều chỉnh thị lực. Tuy nhiên, thị trường hiện nay tồn tại nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc và chưa được cấp phép lưu hành. Sự thiếu hiểu biết về tiêu chuẩn an toàn và cách sử dụng đúng cách giữa người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ, cũng gây ra nhiều rủi ro.

PGS.TS Nguyễn Đình Ngân cảnh báo rằng kính áp tròng, do tiếp xúc trực tiếp với bề mặt nhãn cầu, nếu không được sử dụng đúng cách rất dễ gây tổn thương cho mắt. Nhiều bác sĩ đã ghi nhận các trường hợp loét giác mạc, nhiễm trùng hoặc khô mắt do sử dụng kính không đúng cách.

Đáng báo động, một số học sinh lớp 7, lớp 8 đã tự ý mua các loại kính đổi màu trên mạng, do đó dẫn đến những tổn thương nghiêm trọng cho giác mạc.

TS.BS Nguyễn Văn Huy cũng đã nhấn mạnh rằng tất cả các loại sản phẩm chăm sóc mắt, bao gồm cả kính áp tròng, đều phải được cấp phép và kiểm định chất lượng. Ông khuyến cáo người dân chỉ nên sử dụng kính áp tròng sau khi được bác sĩ chuyên khoa tư vấn đầy đủ về cách sử dụng, lắp đặt và bảo quản chúng.

“Nếu không tuân thủ đúng hướng dẫn, người dùng có nguy cơ cao mắc viêm giác mạc và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác”, ông nhấn mạnh.

Chất lượng của các loại kính không đảm bảo cũng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mắt. Do đó, người dân cần tìm đến các cơ sở y tế chuyên môn thay vì tự ý mua sản phẩm không rõ nguồn gốc trên mạng.

Thực Hiện Chính Sách Để Bảo Vệ Thị Lực Cộng Đồng

Với thực trạng gia tăng tỷ lệ tật khúc xạ hiện nay, rất cần có các chính sách và biện pháp can thiệp hiệu quả. Chương trình Sức khỏe Việt Nam đặt mục tiêu tăng cường tỷ lệ học sinh được tầm soát và khám chuyên khoa, đồng thời kê đơn kính phù hợp và hướng dẫn tập luyện thị lực.

Nghị định số 98/2021/NĐ-CP của Chính phủ đã thiết lập một khung pháp lý chặt chẽ đối với trang thiết bị y tế, yêu cầu mọi sản phẩm điều chỉnh khúc xạ phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn và được cấp phép lưu hành.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc không chỉ hoàn thiện chính sách mà còn thực hiện chúng trong cuộc sống hàng ngày là rất quan trọng. Điều này sẽ giúp trẻ em, thanh thiếu niên và các gia đình tiếp cận đầy đủ thông tin khoa học, từ đó lựa chọn các giải pháp bảo vệ thị lực một cách an toàn và hiệu quả, góp phần giảm thiểu nguy cơ “đại dịch cận thị” trong tương lai.

Có khoảng 5 triệu trẻ em mắc tật khúc xạ

SKĐS – Theo thống kê mới đây, khoảng 5 triệu trẻ em ở Việt Nam đang trong độ tuổi đến trường mắc các dạng tật khúc xạ như cận thị, viễn thị, loạn thị.