Tại Sao Viêm Gan B và C Vẫn Gây Tử Vong Mặc Dù Có Vaccine và Thuốc Điều Trị?

Viêm gan virus, đặc biệt là viêm gan B và C, vẫn là nguyên nhân chính dẫn đến xơ gan, ung thư gan, và tử vong trên toàn cầu. Nhân Ngày Viêm Gan Thế Giới (28/7), các chuyên gia nhấn mạnh rằng sự thiếu sót trong việc sàng lọc, tiêm chủng, điều trị và nâng cao nhận thức của cộng đồng là những yếu tố khiến hàng triệu ca tử vong hoàn toàn có thể phòng tránh tiếp tục xảy ra.

Diễn Biến Âm Thầm của Viêm Gan B và C

Khác với nhiều bệnh truyền nhiễm khác, viêm gan B và C thường không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu sau khi nhiễm. Người bệnh có thể sống bình thường trong khi virus âm thầm gây tổn hại cho tế bào gan. Khi các triệu chứng như mệt mỏi, vàng da, và chướng bụng bắt đầu xuất hiện, người bệnh thường đã ở trong tình trạng xơ gan hoặc ung thư gan. Sử Dụng Statin Cho Người Bệnh Thận Mạn: Khi Nào Và Cần Lư… Nhận Diện Thuốc Paracetamol: Làm Thế Nào Để Tránh Thuốc Giả?

Theo Báo cáo Viêm Gan Toàn Cầu năm 2026 từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vào năm 2024, có khoảng 287 triệu người sống cùng viêm gan B hoặc C mãn tính. Đồng thời, khoảng 1,3 triệu người đã tử vong do các biến chứng liên quan đến virus này, chủ yếu là xơ gan và ung thư gan. Tuy nhiên, có thể ngăn chặn những cái chết này thông qua biện pháp tiêm chủng và điều trị kịp thời.

Tỷ Lệ Phát Hiện Bệnh Thấp Gây Ra Nhiều Hệ Lụy

Một trong những lý do chính khiến viêm gan B và C vẫn gây ra nhiều ca tử vong là tỷ lệ phát hiện bệnh rất thấp. Nhiều người có thể mang virus trong nhiều năm mà không biết, do không triệu chứng hoặc chưa được xét nghiệm. Khi các biến chứng xuất hiện, thì tổn thương gan thường đã ở trong giai đoạn nghiêm trọng.

Tại nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước có thu nhập thấp và trung bình, chương trình sàng lọc viêm gan chưa được triển khai rộng rãi, dẫn đến việc người dân khó tiếp cận dịch vụ xét nghiệm. Sự chẩn đoán muộn sẽ bỏ lỡ thời điểm vàng để điều trị, làm tăng nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan.

Tiến Bộ Trong Điều Trị Nhưng Vẫn Còn Nhiều Rào Cản

Trong những năm gần đây, điều trị viêm gan virus đã có những bước tiến lớn. Đối với viêm gan C, các thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp (DAA) có thể chữa khỏi hơn 95% người bệnh chỉ sau khoảng 8-12 tuần điều trị.

Đối với viêm gan B, dù chưa có thuốc chữa hoàn toàn, nhưng các thuốc kháng virus có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus, giúp giảm nguy cơ xơ gan và ung thư gan nếu được theo dõi và điều trị đúng cách.

Tuy nhiên, WHO chỉ ra rằng tỷ lệ tiếp cận điều trị trên toàn cầu vẫn còn thấp. Chỉ có khoảng 20% người mắc viêm gan C được điều trị, và chưa đến 5% người mắc viêm gan B được sử dụng thuốc kháng virus.

Các chuyên gia cho rằng vẫn còn nhiều rào cản như chi phí điều trị, hệ thống y tế chưa toàn diện, khả năng tiếp cận xét nghiệm hạn chế, và thiếu thông tin về bệnh trong cộng đồng.

Vaccine Viêm Gan B: Sự Thực Đáng Lo Ngại

Vaccine là phương pháp phòng ngừa hiệu quả nhất đối với viêm gan B. WHO khuyến cáo trẻ sơ sinh cần phải được tiêm liều vaccine đầu tiên trong vòng 24 giờ sau khi sinh để giảm nguy cơ lây truyền virus từ mẹ sang con. Tuy nhiên, theo WHO, năm 2024 chỉ có khoảng 45% trẻ sơ sinh trên toàn cầu được tiêm vaccine đúng cách.

Việc không tiêm liều vaccine này có thể làm tăng nguy cơ cho trẻ bị lây nhiễm viêm gan B từ mẹ trong quá trình sinh, nhất là ở những khu vực có dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em chưa tốt.

Nâng Cao Nhận Thức Để Giảm Tử Vong

Theo Tiến sĩ Tereza Kasaeva, Giám đốc Vụ HIV, Lao, Viêm gan và các bệnh lây truyền qua đường tình dục của WHO, việc không chẩn đoán hoặc không điều trị viêm gan virus có thể gây ra những cái chết hoàn toàn có thể phòng ngừa. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng cần mở rộng xét nghiệm viêm gan tại các cơ sở y tế để giúp người dân phát hiện bệnh sớm và giảm thiểu biến chứng.

Thêm vào đó, tăng cường tiêm vaccine viêm gan B cho trẻ sơ sinh, giảm kỳ thị đối với người mắc bệnh và nâng cao nhận thức cộng đồng cũng là những chiến lược quan trọng để hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus như một mối đe dọa sức khỏe công cộng.

Viêm gan B và C hiện không còn là các bệnh “không thể chữa”. Tuy nhiên, hiệu quả của vaccine và thuốc điều trị chỉ phát huy tối đa khi người dân được xét nghiệm, chẩn đoán sớm và tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời. Đây chính là chìa khóa để giảm số ca tử vong do các bệnh này vốn có thể phòng ngừa và kiểm soát.

Khám Phá Thêm:

Những điểm mới trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C

SKĐS – Hướng dẫn mới của Bộ Y tế về chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C đã mở rộng đối tượng được điều trị, cập nhật thuốc và chiến lược theo dõi, góp phần phát hiện sớm, giảm biến chứng xơ gan, ung thư gan và hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030.