Bạch Tuộc Bắt Chước: Vũ Khí Sinh Tồn Kỳ Diệu Dưới Đáy Biển
admin
03/09/2026 · 7 phút đọc
Trên hai bờ biển Sulawesi và Bali của Indonesia, những bãi cát trải dài không đủ chỗ ẩn náu cho các sinh vật yếu đuối. Trong môi trường khắc nghiệt này, loài bạch tuộc đã phát triển một chiến lược sinh tồn độc đáo. Thay vì chỉ đơn giản lẩn tránh, chúng biết chuyển mình thành kẻ thù để tự bảo vệ.
Khả năng Biến Hình Đặc Biệt
Phát hiện đầu tiên về khả năng kỳ lạ này đã được ghi nhận vào năm 1998 bởi các thợ lặn. Sau đó, vào năm 2001, nhóm nghiên cứu gồm Mark Norman, Julian Finn và Tom Tregenza công bố chính thức trong tạp chí Proceedings of the Royal Society B, đưa loài bạch tuộc này vào danh sách các sinh vật thú vị của khoa học.
Vào năm 2005, chúng được đặt tên là Thaumoctopus mimicus, hay còn gọi là bạch tuộc bắt chước, nhờ vào khả năng biến hình tuyệt vời của mình.

Bạch tuộc bắt chước có khả năng tự vệ “độc nhất vô nhị”, khi có thể tự biến mình thành chính kẻ thù của những sinh vật định tấn công chúng. Ảnh: Octonation
Đối diện với những mối đe dọa từ các loài săn mồi, loại bạch tuộc này không có lớp vỏ cứng hay gai độc để bảo vệ. Nên việc giả dạng thành kẻ thù mạnh mẽ là một trong những chiến thuật sinh tử giúp chúng sống sót.
Màn Hóa Trang Đáng Kinh Ngạc
Bạch tuộc bắt chước có khả năng mô phỏng 3 loài vật, từ đó tạo ra được sức mạnh của sự dối trá. Khi gặp nguy hiểm, chúng có thể biến hóa thành cá thờm bơn, cá sư tử hoặc rắn cạp nia biển. Ví dụ, khi hóa trang thành cá thờm bơn, bạch tuộc thu nhỏ xúc tu lại, tạo thành hình chiếc lá, sau đó di chuyển sát mặt đất như một con cá thật sự.
Để mô phỏng cá sư tử, chúng sẽ xòe rộng các xúc tu thành hình một cái đĩa, làm rối loạn tâm trí của kẻ thù đang đe dọa. Hóa trang thành rắn cạp nia biển là màn biến hóa ngoạn mục nhất, khi chúng chỉ để lại hai xúc tu, che giấu phần còn lại dưới đất.

Từ hình dáng bình thường, bạch tuộc bắt chước có thể tự biến thành cá thờm bơn, cá sư tử và rắn cạp nia biển. Ảnh: M. Norman, R. Steene
Khả Năng Phân Tích Tình Huống
Điều đặc biệt ở bạch tuộc bắt chước không chỉ là hình dáng mà còn là cách chúng ứng phó với kẻ thù. Nghiên cứu từ các nhà khoa học cho thấy, màn biến hình mất đi lúc cá thia không tới gần, chứng tỏ chúng có thể xác định được mối đe dọa một cách chính xác.
Phân tích được công bố trên tạp chí Biosemiotics vào năm 2019 khẳng định bạch tuộc này có khả năng lựa chọn mục tiêu hóa trang hiệu quả nhất để tự bảo vệ. Khả năng tạo ra màu sắc và hoa văn đặc biệt càng gây ngạc nhiên, mặc dù chúng có thị lực hạn chế.
Đằng Sau Khả Năng Thay Đổi Màu Sắc
Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng mảng da của bạch tuộc bắt chước chứa các protein giúp chúng cảm nhận ánh sáng và thay đổi màu sắc mà không cần đến não. Một số nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng cách thức này tương tự như việc cảm nhận ánh sáng của võng mạc.

Các mảng da của bạch tuộc bắt chước chứa những protein nhạy sáng tương tự võng mạc, cho phép làn da tự cảm nhận ánh sáng và điều chỉnh các tế bào sắc tố. Ảnh: Octonation
Dẫu vậy, vẫn cần thêm những nghiên cứu trong điều kiện kiểm soát để khẳng định hoàn toàn về cách thức hoạt động của chúng. Hiện tượng biến hóa này không chỉ xuất hiện ở một mình bạch tuộc bắt chước, mà còn có một loài bạch tuộc khác ở vùng biển Caribe cũng có khả năng tương tự.
Không thể phủ nhận rằng khả năng tự vệ độc đáo của bạch tuộc bắt chước đang là một trong những thành tựu ấn tượng trong thế giới sinh vật biển.
Để hiểu rõ hơn về những quy định bay liên quan đến drones và vấn đề an toàn hàng không, bạn có thể tham khảo thêm thông tin tại Nguy cơ từ flycam gần sân bay Nội Bài: Những điều bạn cần biết và các vấn đề quân sự liên quan như tiêm kích không đuôi tại Hàn Quốc Phát Triển Tiêm Kích Thế Hệ Thứ Sáu Không Đuôi hoặc tìm hiểu cách tính trợ cấp cho quân nhân tại Cách Tính Trợ Cấp Đối Với Quân Nhân và Viên Chức Quốc Phòng.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.