Hướng Dẫn Tập Luyện Hiệu Quả Cho Người Bệnh COPD

Tại sao việc tập luyện lại quan trọng với người mắc COPD?

SKĐS – Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) khiến nhiều bệnh nhân cảm thấy e ngại khi vận động vì lo sợ khó thở. Tuy nhiên, việc tập luyện sức mạnh một cách hợp lý không chỉ giúp tăng cường sức bền mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ mắc các đợt cấp.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một tình trạng hô hấp kéo dài, làm hạn chế lưu thông khí. Người bệnh thường trải qua các triệu chứng như khó thở, ho kéo dài và giảm khả năng gắng sức. Chiến Lược Dinh Dưỡng và Dưỡng Sinh Cho Người Viêm Mũi Dị… Những Thông Tin Quan Trọng Về Tình Trạng Lồi Mắt Do Bệnh… Tối Ưu Hóa Hiệu Quả Của Vitamin C Bằng Cách Kết Hợp Với N…

Do cảm thấy khó thở, nhiều người bệnh thường ngại vận động, dẫn đến tình trạng sức khỏe ngày càng giảm sút. Việc tập luyện đúng cách là nền tảng quan trọng trong việc cải thiện chức năng hô hấp cho người mắc COPD.

1. Tại sao người mắc COPD cần thường xuyên luyện tập?

COPD không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn có tác động lan tỏa đến toàn bộ cơ thể. Khi bệnh nhân ít vận động, sức mạnh và sức bền cơ bắp giảm đi, khiến cho việc thực hiện các công việc hàng ngày trở nên nặng nề hơn. Tình trạng này tạo ra một vòng luẩn quẩn: khó thở khiến người bệnh tránh vận động, trong khi việc ít vận động dẫn đến giảm thể lực, từ đó gây ra cảm giác khó thở ngay cả với những hoạt động nhẹ.

Để phá vỡ vòng luẩn quẩn này, việc tập luyện đúng cách là cần thiết. Chương trình phục hồi chức năng hô hấp có thể giúp cải thiện khả năng chịu đựng, giảm cảm giác khó thở và nâng cao chất lượng sống. Mục tiêu chính là giúp cơ thể tận dụng hiệu quả hơn đối với lượng oxy sẵn có, tăng cường sức mạnh cơ bắp và khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày.

2. Các bài tập cải thiện chức năng hô hấp

2.1. Tập trung vào các bài tập sức bền và sức mạnh

– Bài tập sức bền là một phần không thể thiếu trong chương trình luyện tập cho người mắc COPD. Đi bộ là một trong những phương pháp đơn giản và dễ thực hiện, có thể điều chỉnh cường độ phù hợp với từng cá nhân. Người mới bắt đầu nên đi bộ trong thời gian ngắn, chia thành nhiều đợt trong ngày nếu không thể duy trì liên tục. Khi thể lực được cải thiện, có thể tăng dần thời gian hoặc tốc độ.

– Đạp xe tại chỗ cũng là một lựa chọn phù hợp, đặc biệt cho những người gặp khó khăn với đi bộ do vấn đề về khớp hoặc thăng bằng.

– Tập sức mạnh cần thiết để duy trì khối lượng cơ và cải thiện khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày; người bệnh có thể tập các nhóm cơ lớn bằng bài tập đứng lên – ngồi xuống từ ghế, nâng tạ nhẹ hoặc sử dụng dây kháng lực. Nên bắt đầu từ mức nhẹ và tăng dần theo khả năng, không nhất thiết phải tập đến mức kiệt sức mới có hiệu quả.

Ngoài ra, một chương trình phục hồi chức năng hô hấp thường kết hợp bài tập sức bền và sức mạnh, và có thể kèm theo các bài tập thở, giáo dục bệnh và hướng dẫn quản lý triệu chứng.

2.2. Kết hợp kỹ thuật thở trong quá trình luyện tập

Người mắc COPD có thể gặp tình trạng khó thở khi gắng sức do luồng khí bị hạn chế, khiến cho việc thở ra không hoàn toàn trước khi bắt đầu nhịp thở tiếp theo. Một số kỹ thuật thở có thể hỗ trợ kiểm soát cảm giác khó thở trong khi hoạt động:

– Thở chúm môi là một kỹ thuật thường được khuyến nghị. Người bệnh có thể hít vào nhẹ nhàng qua mũi và thở ra từ từ qua môi chúm lại như đang thổi nhẹ.

– Thời gian thở ra thường dài hơn so với thời gian hít vào.

Kỹ thuật này có thể giúp giảm nhịp thở, làm nhẹ cảm giác hụt hơi và hỗ trợ người bệnh kiểm soát nhịp thở trong khi gắng sức. Tuy nhiên, khi thực hiện các động tác cần dùng sức, người bệnh nên tránh nín thở; nên hít vào trước khi thực hiện và thở ra trong lúc dùng sức. Cần được hướng dẫn đúng cách khi áp dụng các kỹ thuật thở, tránh việc cố hít thở quá sâu hoặc quá nhanh, vì điều này có thể tăng cảm giác khó thở.

3. Những lưu ý khi tập luyện

Để đảm bảo hiệu quả cao trong quá trình tập luyện, người bệnh cần tuân theo những nguyên tắc sau:

– Cá nhân hóa chương trình luyện tập: Không có một tiêu chuẩn nào cho thời gian hoặc cường độ áp dụng cho tất cả bệnh nhân COPD. Chương trình cần dựa trên mức độ bệnh, tuổi tác, thể lực và khả năng gắng sức của từng cá nhân.

– Khởi đầu từ mức thấp: Người ít vận động nên bắt đầu với cường độ nhẹ, chia thời gian tập thành các khoảng ngắn và xen kẽ nghỉ khi cần thiết. Khi cơ thể thích ứng, có thể kéo dài thời gian vận động liên tục.

– Đảm bảo tính đều đặn: Việc luyện tập thường xuyên, phù hợp với khả năng của người bệnh có ý nghĩa hơn là tập quá sức trong một vài ngày và sau đó phải nghỉ dài ngày.

– Đánh giá sức khỏe trước khi tập: Trong các chương trình phục hồi chức năng hô hấp, nhân viên y tế sẽ đánh giá khả năng gắng sức trước khi xây dựng kế hoạch tập. Một số trường hợp cần theo dõi độ bão hòa oxy trong khi vận động và có thể cần bổ sung oxy khi tập nếu bị giảm oxy máu.

– Chỉ tập luyện khi tình trạng ổn định: Người bệnh cần đảm bảo tình trạng sức khỏe tương đối ổn định trước khi luyện tập. Nếu đang trong giai đoạn cấp với khó thở tăng nhanh, ho hoặc khạc đờm có thay đổi rõ rệt, cần được đánh giá y tế thay vì cố gắng tập.

– Ngừng tập khi có dấu hiệu bất thường: Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, khó thở dữ dội không giảm khi nghỉ, chóng mặt hoặc lú lẫn, cần dừng tập ngay lập tức và tìm kiếm sự giúp đỡ y tế.

– Không tự ý tăng mức độ hoặc sử dụng oxy: Người bệnh không nên tự ý tăng cường độ tập hoặc tự sử dụng oxy mà chưa được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn.

Xem thêm video đang được quan tâm: