Tìm Hiểu Về RSV: Nguy Cơ Tiềm Ẩn Đối Với Trẻ Sơ Sinh

Vấn đề suy hô hấp ở trẻ sơ sinh không chỉ ảnh hưởng đến những bé sinh non hoặc có bệnh nền, mà ngay cả trẻ đủ tháng và khỏe mạnh cũng có thể gặp rủi ro nghiêm trọng.

Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nguy cơ cao khi mắc RSV Hành Trình Chinh Phục Ngành Y: Câu Chuyện Xuất Sắc Của Tâ…

Tại Hội nghị Sản phụ khoa Quốc tế năm 2026, PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng khoa Nhi của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đã báo cáo về sự gia tăng số lượng trẻ nhập viện do các bệnh lý hô hấp như RSV, adenovirus bắt đầu từ tháng 8 năm nay. PGS Thúy cho biết: “Lượng bệnh nhân nhiễm RSV vẫn cao, đặc biệt là nhóm trẻ dưới 3 tháng tuổi, với 2 ca nặng phải thở máy đã được ghi nhận.” Trẻ có những triệu chứng như ho hoặc khò khè có thể nhanh chóng chuyển biến nặng chỉ sau một ngày.

Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới, RSV có thể lây lan rất nhanh và hầu hết trẻ em sẽ mắc virus này trong những năm đầu đời của mình. Năm 2019, ước tính RSV đã gây ra khoảng 2,2 triệu ca nhập viện và 66.300 ca tử vong ở trẻ dưới 12 tháng trên toàn cầu. Một nghiên cứu ở Mỹ cho thấy khoảng 80% trẻ điều trị hồi sức tích cực do RSV là trẻ sinh đủ tháng và khỏe mạnh.

PGS Thúy cũng giải thích rằng: “Khí quản của trẻ nhỏ vốn rất hẹp, cộng với sự viêm và tăng tiết đờm khi nhiễm RSV khiến đường hô hấp càng bị thu hẹp. Trẻ dưới 3 tháng tuổi chưa thể ho hiệu quả để tống đờm ra ngoài và khi nghẹt mũi, trẻ có thể bỏ bú, làm tình trạng suy hô hấp trở nên nghiêm trọng hơn.” Bà lưu ý rằng các triệu chứng của RSV thường dễ bị nhầm lẫn với cảm cúm hoặc COVID-19, điều này dẫn đến việc nhiều gia đình chủ quan không thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết.

Từ góc độ sản khoa, BSCKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh, đã chỉ ra rằng tâm lý chủ quan thường khiến gia đình bỏ qua việc phòng ngừa sớm. Nhiều người vẫn nghĩ rằng chỉ trẻ yếu mới có nguy cơ mắc bệnh.

Khó Khăn Khi Đồng Nhiễm Vi Khuẩn và Hệ Lụy Dài Hạn

Đáng chú ý, RSV thường không tấn công một mình. Khi virus này tấn công đường hô hấp, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập và làm tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Một nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy cứ 5 trẻ mắc viêm phổi do RSV thì có hơn 4 trẻ bị nhiễm thêm vi khuẩn, trong đó phế cầu là vi khuẩn phổ biến nhất.

Trẻ mắc RSV nặng trong giai đoạn đầu đời có thể phải đối mặt với những di chứng hô hấp kéo dài. Nghiên cứu ghi nhận rằng trẻ nhập viện do RSV trong độ tuổi 6–23 tháng có nguy cơ mắc hen hoặc khò khè nặng tăng khoảng 3,9 lần trong 2 năm sau khi nhiễm. Một nghiên cứu khác ước tính rằng trẻ từng nhiễm khuẩn hô hấp dưới do RSV có nguy cơ mắc hen phế quản cao gấp từ 2 đến 12 lần so với trẻ không bị nhiễm.

Đối với nhiều gia đình, một đợt RSV nặng không chỉ là vấn đề sức khỏe mà còn là gánh nặng kinh tế và tâm lý. Tại Việt Nam, chi phí cho một lần trẻ nhập viện do RSV (không tính hồi sức tích cực) có thể chiếm 32–70% mức lương tối thiểu tháng. Với những trẻ cần điều trị trong phòng hồi sức tích cực, 100% gia đình phải dùng đến khoản tiền tiết kiệm và hơn 12% phải tìm kiếm các khoản vay mượn.

Về mặt tâm lý, một nghiên cứu tại châu Âu cho thấy 91% cha mẹ bày tỏ lo ngại rất lớn khi con họ phải nhập viện do RSV; gần 27% người chăm sóc vẫn cảm thấy lo lắng từ 6 tuần sau khi bệnh đã qua.

Cách Phòng Ngừa Chủ Động Ngay Từ Thời Kỳ Thai Nghén

Bác sĩ Hà cho biết, mẹ có thể truyền một số kháng thể cho con trong thai kỳ, điều này tạo ra nguồn miễn dịch thụ động cho trẻ sau khi sinh. Đây là một trong những hướng tiếp cận dự phòng được Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị. Việc chuẩn bị cho trẻ không nhất thiết phải bắt đầu sau khi chào đời; thời kỳ thai kỳ rất quan trọng để các gia đình thảo luận với bác sĩ về những biện pháp bảo vệ hợp lý.

Ngày 1/7/2026, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1965/QĐ-BYT, chính thức đưa bệnh do RSV vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm B cần giám sát và báo cáo. Việt Nam hiện đã có khuyến cáo từ các tổ chức y tế, nhằm tăng cường thông tin và bảo vệ mẹ và trẻ em.

Chuyên gia khuyên rằng phụ nữ mang thai nên chủ động thảo luận với bác sĩ sản khoa và nhi khoa về nguy cơ mắc RSV và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Mặc dù không biện pháp nào đảm bảo trẻ sẽ không mắc RSV, nhưng những phương pháp dự phòng có thể giúp giảm thiểu nguy cơ nghiêm trọng từ bệnh. Bên cạnh đó, những biện pháp phòng ngừa sau sinh cũng rất quan trọng, bao gồm thường xuyên rửa tay, che miệng khi ho và duy trì vệ sinh tốt.

Các bậc phụ huynh cũng cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức khi thấy triệu chứng như khó thở, thở nhanh, khò khè gia tăng hoặc bỏ bú.

Truyền hình trực tuyến: ‘PHÒNG NGỪA VIRUS RSV TRONG MÙA BỆNH HÔ HẤP’

RSV không chỉ ảnh hưởng sức khỏe của trẻ nhỏ mà còn tác động đến người cao tuổi và những người có bệnh lý nền mạn tính, gây ra các biến chứng nghiêm trọng.