Dự án rác Hương Bình ở Huế: vì sao dự án chậm và hậu quả với lãnh đạo
admin
14/09/2026 · 14 phút đọc
Dự án rác Hương Bình ở Huế: vì sao dự án chậm và hậu quả với lãnh đạo
Một dự án xử lý rác có quy mô được kỳ vọng ở TP Huế đã trở thành điển hình cho những vấn đề quản lý đầu tư công: kéo dài nhiều năm, nhiều hạng mục dang dở, bị Thanh tra phát hiện sai phạm và cuối cùng dẫn đến việc khởi tố, bắt tạm giam người đứng đầu. Bài viết này giải thích sự kiện, mổ xẻ những điểm chính trong quá trình quản lý dự án và nêu rõ hệ quả pháp lý đã xảy ra.
Dự án là gì và tiến độ thực tế
Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm của tỉnh Thừa Thiên Huế, gọi tắt là Dự án rác Hương Bình, do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và phát triển đô thị TP Huế làm chủ đầu tư. Tổng mức đầu tư được ghi nhận là 85,79 tỷ đồng. Công trình được triển khai từ năm 2018 tại xã Bình Điền và ban đầu được lên kế hoạch hoàn thành vào năm 2022.
Tuy nhiên, theo ghi nhận tại công trường giữa tháng 8, nhiều hạng mục vẫn dang dở, công trình ngổn ngang, các vị trí đã nghiệm thu nhưng không đưa vào sử dụng, trong khi một số phần chỉ hoàn thiện phần lót đáy nhưng bên trong là cỏ dại. Từ đầu năm 2026, sau thời gian “đứng bánh”, chủ đầu tư mới yêu cầu nhà thầu quay lại thi công để sửa chữa và hoàn thiện các hạng mục còn dở dang.
Theo ghi nhận tại dự án những ngày giữa tháng 8, nhiều hạng mục tiếp tục dang dở, công trường ngổn ngang. Ảnh: H.Dũng.
Những nội dung thanh tra và kết luận điều tra
Thanh tra TP Huế đã tiến hành kiểm tra và vào tháng 12/2025 chỉ ra nhiều vi phạm, thiếu sót trong quá trình triển khai dự án. Cơ quan điều tra tiếp tục xác định hàng loạt điểm yếu trong công tác tổ chức thực hiện, từ khâu đề xuất chủ trương, lựa chọn địa điểm đến quản lý hợp đồng và theo dõi tiến độ thi công.
Cụ thể, cơ quan điều tra nêu có dấu hiệu đề xuất chủ trương đầu tư thiếu tính khả thi; địa điểm xây dựng chưa phù hợp; và mất cân đối giữa công suất thiết kế và khối lượng rác thực tế. Theo tài liệu điều tra, công suất thiết kế của nhà máy là 150 tấn/ngày đêm trong khi khối lượng rác có thể đưa về xử lý chỉ khoảng 40 tấn/ngày đêm.
Từ đầu năm 2026, sau thời gian “đứng bánh”, chủ đầu tư yêu cầu các nhà thầu quay lại thi công, hoàn thiện các hạng mục dang dở, sửa chữa vị trí hư hỏng. Ảnh: H.Dũng.
Vấn đề lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng
Thanh tra và cơ quan điều tra đều chỉ ra rằng, trong công tác lựa chọn nhà thầu, Ban QLDA không đánh giá đầy đủ năng lực tài chính và năng lực thi công của các nhà thầu tham gia đấu thầu. Kết quả là một số gói thầu được giao cho nhà thầu có năng lực hạn chế, khiến tiến độ bị chậm, phải gia hạn nhiều lần.
Trong quản lý hợp đồng, cơ quan điều tra cho biết Ban QLDA thiếu trách nhiệm, không bám sát tiến độ thi công, không xử lý kiên quyết khi nhà thầu vi phạm, không sớm chấm dứt hợp đồng với bên yếu kém. Việc này kéo dài tình trạng chậm trễ và phát sinh rủi ro về tài chính.
Một hố chôn lấp hoàn thiện phần lót đáy nhưng bên trong chỉ có cỏ dại. Ảnh: H.Dũng.
Tổn thất tài chính và rủi ro quản lý
Theo kết luận điều tra, Ban QLDA không triển khai các biện pháp phù hợp để đảm bảo thu hồi số tiền tạm ứng khi nhà thầu vi phạm hợp đồng. Việc thiếu kiên quyết chấm dứt hợp đồng và thu hồi tạm ứng dẫn đến thiệt hại cho ngân sách Nhà nước được xác định là 2.140.797.000 đồng.
Bên cạnh đó, một số hạng mục bị đội vốn, một số vật liệu kỹ thuật đã nghiệm thu, thanh toán nhưng chưa được đưa vào sử dụng và thiếu phương án bảo quản, làm giảm chất lượng và gây lãng phí nguồn lực đầu tư.
Các hạng mục thuộc dự án còn ngổn ngang, chưa hẹn ngày hoàn thành để đưa vào khai thác. Ảnh: H.Dũng.
Hậu quả kỷ luật và hình sự với người đứng đầu
Về mặt kỷ luật đảng, Ban Thường vụ Thành ủy Huế quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Hà Xuân Hậu — người giữ chức Bí thư Đảng ủy và Giám đốc Ban QLDA. Quyết định này được đưa ra sau khi Ủy ban Kiểm tra Thành ủy xem xét đề nghị thi hành kỷ luật.
Về mặt hình sự, ngày 14/8/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Huế đã khởi tố và bắt tạm giam ông Hà Xuân Hậu để điều tra về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại khoản 3 Điều 360 Bộ luật Hình sự. Thông cáo nêu rõ trong thời gian giữ chức vụ ông đã thiếu trách nhiệm, vi phạm nghiêm trọng các quy định của Đảng và pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ được giao.
Theo Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP Huế, trong quá trình tổ chức thực hiện dự án, Ban QLDA có dấu hiệu đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng dự án thiếu tính khả thi, bố trí địa điểm xây dựng chưa phù hợp, mất cân đối giữa công suất thiết kế 150 tấn/ngày đêm với khối lượng rác thải hiện có thể đưa về Dự án rác Hương Bình để xử lý chỉ khoảng 40 tấn/ngày đêm. Ảnh: H.Dũng.
Bài học quản lý đầu tư và những điểm cần cân nhắc
Vụ việc đặt ra một số bài học rõ ràng cho công tác đầu tư công: tính khả thi của đề án phải được thẩm định thực chất; việc chọn địa điểm cần căn cứ dữ liệu thực tế về nguồn thải; đánh giá năng lực nhà thầu phải chính xác để tránh giao gói thầu cho bên không đáp ứng; và cuối cùng là hệ thống giám sát tiến độ, quản lý hợp đồng cần đảm bảo quyền lực xử lý vi phạm kịp thời để hạn chế thất thoát ngân sách.
Hệ quả cả về pháp lý và nguồn lực cho thấy trách nhiệm của chủ đầu tư trong toàn bộ vòng đời dự án — từ đề xuất chủ trương đến nghiệm thu, bàn giao và khai thác — cần được nâng cao bằng các quy trình kiểm soát nội bộ và các biện pháp phòng ngừa rủi ro tài chính.
Cũng theo cơ quan điều tra, trong công tác quản lý hợp đồng xây dựng, Ban QLDA không kịp thời theo dõi, bám sát tiến độ thi công của nhà thầu là Công ty Thiên Phát Thịnh, thiếu biện pháp quản lý rủi ro duy trì các công cụ tài chính nhằm đảm bảo ngân sách nhà nước không bị thất thoát trước các thời điểm kết thúc thời gian thi công theo hợp đồng. Ảnh: H.Dũng.
Các câu hỏi thường gặp
Ai là chủ đầu tư dự án?
Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và phát triển đô thị TP Huế.
Dự án có tổng mức đầu tư bao nhiêu?
Tổng mức đầu tư ghi trong hồ sơ là 85,79 tỷ đồng.
Công suất thiết kế và thực tế khác nhau như thế nào?
Công suất thiết kế nêu là 150 tấn/ngày đêm, trong khi khối lượng rác thực tế có thể đưa về xử lý chỉ khoảng 40 tấn/ngày đêm theo kết luận điều tra.
Có hậu quả tài chính nào được xác định không?
Cơ quan điều tra xác định có thiệt hại cho ngân sách Nhà nước số tiền 2.140.797.000 đồng do quản lý tạm ứng và hợp đồng không chặt chẽ.
Kết luận
Vụ việc tại Dự án rác Hương Bình là minh chứng cho hệ quả nối tiếp khi một dự án đầu tư công thiếu tính khả thi, quản lý kém, và giám sát không chặt chẽ. Hậu quả không chỉ dừng lại ở công trình dang dở mà còn dẫn tới kỷ luật đảng và hồ sơ hình sự đối với người đứng đầu. Để giảm thiểu rủi ro tương tự ở những dự án khác, cần tăng cường thẩm định, minh bạch trong lựa chọn nhà thầu và năng lực xử lý vi phạm trong quản lý hợp đồng.
Cơ quan điều tra xác định, quá trình xử lý vi phạm của nhà thầu đã thiếu kiên quyết, không sớm chấm dứt hợp đồng khi nhà thầu có vi phạm cơ bản Hợp đồng, không triển khai thực hiện các biện pháp đảm bảo thu hồi số tiền tạm ứng, dẫn đến gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước số tiền 2.140.797.000 đồng. Ảnh: H.Dũng.
Để theo dõi diễn biến tiếp theo của vụ việc và các quyết định xử lý hành chính, hình sự hoặc biện pháp hoàn vốn đối với dự án, cần chú ý đến thông tin từ cơ quan chức năng và kết luận thanh tra, điều tra chính thức.
Để mở rộng bối cảnh liên quan chính sách và quản lý dịch vụ công ở địa phương, bạn có thể đọc tiếp bài phân tích về khung định mức 12 dịch vụ trợ giúp xã hội ở Hà Nội, bài viết tóm tắt nội dung chuẩn hóa định mức và lợi ích khi làm rõ phạm vi lập dự toán ngân sách.
Nếu bạn quan tâm đến các công tác chuẩn bị, khai quật, di chuyển hài cốt và xét nghiệm ADN trong các nghĩa trang, bài viết thâu tóm quy trình thực hiện và phối hợp giữa quân đội với địa phương về chuẩn bị lấy mẫu hài cốt ở Nghĩa trang Đan Phượng sẽ cung cấp góc nhìn chi tiết về thủ tục và mục tiêu nhân đạo của hoạt động này.
Để cập nhật thông tin về việc điều chỉnh không gian công cộng và việc di dời tượng đài, bạn có thể tham khảo bản tin giải thích quyết định hành chính và hệ lụy của nó trong bài về chủ trương di dời tượng đài về Trung đoàn 692, bài viết phân tích mục tiêu chỉnh trang không gian và chức năng tuyên truyền.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
