Su-35 xâm nhập gần Sumy: Nga tìm kiếm lỗ hổng phòng không Ukraine?

Một chiếc Su-35S của Nga đã bay qua khu vực thị trấn Uhroidy, bắn về hướng thành phố Sumy một tên lửa thuộc họ Kh-59/69, rồi quay trở lại vùng trời thuộc tỉnh Kursk do Nga kiểm soát. Hành động này không đơn thuần là một lần xuất kích thông thường — nó hé lộ chiến thuật sử dụng máy bay chiến đấu để thăm dò và đánh giá năng lực phòng không đối phương.

Tại sao Su-35S được dùng cho các đường bay mạo hiểm?

Su-35S là loại chiến đấu cơ một ghế, được Nga trang bị hệ thống cảm biến và tác chiến điện tử hiện đại. Máy bay sở hữu một radar chính kích thước lớn cùng hai anten AESA băng tần L đặt ở cánh, kết hợp với khả năng tác chiến điện tử giúp nó phát hiện và đối phó với các mối đe dọa trên không hiệu quả hơn nhiều mẫu chiến thuật cơ bản.

So với các dòng như Su-30SM2 hai chỗ hay Su-57 sản lượng hạn chế, Su-35S có lợi thế về số lượng và chi phí triển khai. Do đó, việc sử dụng loại này để thực hiện các chuyến bay thăm dò có thể được xem là cách cân bằng giữa hiệu quả thu thập thông tin và rủi ro tổn thất tài sản quân sự giá trị cao.

Mục tiêu thăm dò: dữ liệu radar và thời gian phản ứng

Một chuyến bay tiếp cận gần hệ thống phòng không đối phương có thể nhằm mục đích thu thập nhiều loại dữ liệu tình báo quan trọng. Các thông tin khả thi gồm phạm vi bao phủ radar, chỗ có thể tồn tại “vùng mù” tạm thời, thời gian từ lúc phát hiện đến khi kích hoạt phản ứng đánh chặn, và năng lực theo dõi mục tiêu tốc độ cao của từng khẩu đội.

Ngay cả khi không kèm theo ý định tấn công quy mô lớn, việc đưa máy bay vào khoảng cách nhất định cho phép kiểm chứng cách bố trí cảm biến, mức độ phối hợp giữa hệ thống radar và bệ phóng, cũng như hành vi phản ứng của con người và hệ thống tự động khi phát hiện mục tiêu.

Vai trò của các tổ hợp phòng không hiện có

Trong mạng lưới phòng không Ukraine, những tổ hợp S-300 từng đóng vai trò tầm xa quan trọng nhưng đã phải hoạt động liên tục trong nhiều năm. Việc duy trì kho tên lửa đánh chặn cho các hệ thống cũ này trở nên khó khăn theo thời gian. Bù lại, các tổ hợp MIM-104 Patriot do Mỹ cung cấp và tên lửa đánh chặn PAC-2/PAC-3 đang là những thành tố then chốt trong phòng không tầm xa của Ukraine.

Tuy nhiên, tên lửa đánh chặn của Patriot có chi phí cao và nguồn cung không thể bổ sung vô hạn. Nếu kho đạn bị suy giảm hoặc các khẩu đội phải được phân bổ ưu tiên bảo vệ các mục tiêu trọng yếu, mạng lưới phòng không có thể xuất hiện những lỗ hổng tạm thời mà kẻ đối phương tìm cách khai thác.

Sumy: vị trí cho các cuộc xâm nhập ngắn

Tỉnh Sumy nằm sát biên giới với vùng Kursk của Nga, nên khu vực này trở thành nơi dễ bị các cuộc xâm nhập ngắn của máy bay Nga tiếp cận. Các phi đội xuất phát từ vùng trời phía tây nước Nga có thể chớp thời cơ tiến vào trong thời gian ngắn rồi rút lui về không phận an toàn.

Chiến thuật bay trong thời gian ngắn, linh hoạt thay đổi đường bay và vị trí phóng vũ khí giúp giảm rủi ro cho máy bay tấn công. Đối với lực lượng phòng không Ukraine, để duy trì trấn giữ liên tục toàn bộ đường biên dài phía đông bắc sẽ đòi hỏi rất nhiều radar, bệ phóng và tên lửa, điều khó lòng thực hiện khi nguồn lực bị phân tán.

Những lợi thế chiến thuật của Nga

Việc sử dụng Su-35S cho nhiệm vụ thăm dò mang lại một số lợi thế cho phía Nga: thu thập tín hiệu điện tử, thử phản ứng của hệ thống phòng không, và đánh giá vị trí các khẩu đội quan trọng. Nếu nhận thấy khoảng trống thoáng thời, lực lượng không quân có thể điều chỉnh phương án tấn công sao cho lợi dụng được những thời điểm đó.

Một khả năng khác là tìm kiếm khu vực mà việc tiêu hao tên lửa đánh chặn khiến hệ thống phòng không tạm thời suy yếu; trong bối cảnh nguồn đạn có hạn, mỗi lần phóng đánh chặn đều là một quyết định phải cân nhắc của người chỉ huy.

Rủi ro cho máy bay thăm dò và hệ quả chiến thuật

Dù Su-35S có hệ thống cảm biến tốt và khả năng tác chiến điện tử, bất kỳ chiến dịch bay tiếp cận lãnh thổ đối phương đều tiềm ẩn nguy cơ bị phát hiện và tấn công. Rủi ro tăng mạnh nếu các lực lượng phòng không đối phương có đủ đạn đánh chặn hoặc nếu những khẩu đội đã được bố trí dự đoán trước chiến thuật thăm dò.

Một sai lầm trong đánh giá khoảng trống hoặc thời gian phản ứng có thể khiến chiếc máy bay bị theo dõi sát và bị khóa mục tiêu. Do đó, bên nào thu thập được thông tin chính xác hơn về mạng lưới cảm biến và năng lực bắn của đối phương sẽ có lợi thế chiến thuật.

Tiêm kích Su-35 Nga xuất hiện khiến dàn chiến đấu cơ NATO phải xuất kích

SKĐS – Mới đây, một tiêm kích Su-35 của Nga đã tham gia các cuộc chạm mặt với máy bay chiến đấu Rafale (Pháp) và Gripen (Thụy Điển) trên vùng trời biển Baltic.

Những dấu hiệu cần theo dõi tiếp theo

Để đánh giá xu hướng dài hạn, cần chú ý một số yếu tố: tần suất các lần xâm nhập ngắn, khu vực mà các chuyến bay tiếp cận nhất, kiểu vũ khí được phóng (nếu có), và phản ứng từ phía phòng không Ukraine. Những chuỗi hành vi lặp lại sẽ cho thấy liệu đây chỉ là thăm dò đơn lẻ hay là phần của chiến lược lớn hơn nhằm tìm ra giới hạn bảo vệ của đối phương.

Bên cạnh đó, việc quan sát việc điều chuyển các hệ thống Patriot hoặc sự tái bố trí các khẩu đội S-300 có thể hé lộ khu vực mà Ukraine coi là trọng yếu cần bảo vệ, từ đó giúp phán đoán ý đồ tác chiến của bên đối phương.

Kết luận: thăm dò hay khởi đầu của bước đi lớn hơn?

Chuyến bay của Su-35S qua Uhroidy rồi phóng tên lửa Kh-59/69 về phía Sumy trước khi rút lui về Kursk là một ví dụ điển hình cho chiến thuật dùng phi cơ để kiểm chứng phòng thủ đối phương. Dù chỉ là một hành động ngắn, nó mang lại thông tin hữu ích giúp bên xuất kích điều chỉnh hành động tiếp theo.

Về phía phòng thủ, việc duy trì năng lực phát hiện liên tục, quản lý hợp lý kho tên lửa đánh chặn và tối ưu hóa phân bổ khẩu đội là những thách thức chính. Trong môi trường tác chiến bị làm hao mòn nguồn lực, cách ứng xử chiến thuật và quyết định ưu tiên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo vệ vùng trời.

Từ đây, các diễn biến tiếp theo — gồm tần suất xuất kích, loại khí tài tham gia và phản ứng của hệ thống phòng không Ukraine — sẽ giúp làm sáng tỏ liệu sự kiện này là hành động thăm dò đơn lẻ hay bước chuẩn bị cho các chuỗi tác chiến phức tạp hơn.

Để tìm hiểu sâu hơn về những vấn đề liên quan đến quản lý dự án và các hệ quả pháp lý khi việc thi công kéo dài, bạn có thể tham khảo phân tích chi tiết về vụ việc vụ việc dự án rác Hương Bình ở Huế, bài viết này phân tích nguyên nhân chậm tiến độ và hệ quả đối với những người lãnh đạo liên quan.

Nếu bạn quan tâm đến chính sách công và việc chuẩn hóa chi phí dịch vụ xã hội, bài viết phân tích khung định mức mới do Hà Nội ban hành sẽ hữu ích — tham khảo thêm qua liên kết khung định mức 12 dịch vụ trợ giúp xã hội Hà Nội để nắm rõ cách thức phân nhóm dịch vụ và ý nghĩa đối với lập dự toán ngân sách.

Với những ai muốn theo dõi quy trình thực địa liên quan đến nghĩa trang liệt sĩ và công tác giám định ADN, bài viết về công tác chuẩn bị ở Đan Phượng cung cấp góc nhìn thực tế. Xem chi tiết tại chỉnh trang và lấy mẫu hài cốt Đan Phượng.