Đề án hợp tác quốc tế về người cao tuổi 2026–2031: mục tiêu, định hướng và ảnh hưởng thực tiễn

Vấn đề đặt ra: già hóa dân số và yêu cầu kết nối toàn cầu

Quá trình dân số già tạo ra những thách thức đa chiều: tăng nhu cầu chăm sóc sức khỏe dài hạn, áp lực lên hệ thống an sinh xã hội và thay đổi lực lượng lao động. Trước bối cảnh đó, chính sách không thể chỉ dừng ở giải pháp nội địa. Việc liên kết với đối tác quốc tế được xem là cách tận dụng kiến thức, công nghệ và mô hình quản trị để nâng cao năng lực phục vụ người cao tuổi trong nước.

Điểm mốc pháp lý: Quyết định phê duyệt Đề án

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã ký Quyết định số 1702/QĐ-TTg ngày 3/9/2026 phê duyệt Đề án “Tăng cường hợp tác quốc tế về người cao tuổi giai đoạn 2026-2031”. Đề án là văn bản nền tảng, xác định mục tiêu, phạm vi hợp tác và các chỉ tiêu triển khai trong giai đoạn này.

Mục tiêu tổng quát và cách tiếp cận

Mục tiêu chính của Đề án là tạo ra chuyển biến rõ rệt trong hợp tác quốc tế liên quan đến người cao tuổi, nhằm tận dụng nguồn lực, tri thức và công nghệ quốc tế để nâng cao năng lực trong nước; đồng thời hoàn thiện chính sách và phát triển dịch vụ phù hợp với thực tế Việt Nam. Hướng tiếp cận bao gồm thí điểm mô hình hợp tác, chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển hệ sinh thái sản phẩm-dịch vụ thân thiện với người cao tuổi.

Các lĩnh vực ưu tiên và nội dung hợp tác

Đề án xác định nhiều nhóm lĩnh vực ưu tiên. Những nội dung này không chỉ nhằm cải thiện chăm sóc y tế mà còn xem xét toàn diện về an sinh, kỹ năng lao động và công nghệ hỗ trợ:

• Y tế và chăm sóc dài hạn, bao gồm chăm sóc tại cộng đồng;
• An sinh xã hội và quản lý phúc lợi cho người cao tuổi;
• Đào tạo nhân lực chăm sóc, phát triển kỹ năng phù hợp với xã hội già hóa;
• Chuyển đổi số, quản lý dữ liệu và ứng dụng công nghệ hỗ trợ người cao tuổi;
• Phát triển kinh tế bạc: sản phẩm, dịch vụ và hạ tầng thân thiện với người cao tuổi.

Chỉ tiêu cụ thể: từ bảo hiểm y tế đến tiếp cận bệnh viện

Đề án đặt ra một số chỉ tiêu rõ ràng nhằm đánh giá tiến độ thực hiện. Trong đó có mục tiêu về bao phủ bảo hiểm y tế: hướng tới 100% người cao tuổi được bảo hiểm y tế. Đây là tiêu chí để mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và chăm sóc dài hạn cho nhóm dân số này.

Với hệ thống bệnh viện, Đề án yêu cầu mở rộng kết nối quốc tế trong chuyên môn lão khoa: mục tiêu là 100% bệnh viện tuyến Trung ương và ít nhất 70% bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh có lão khoa hoặc chuyên khoa lão khoa được tiếp cận các chương trình đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, công nghệ hoặc mô hình chăm sóc từ đối tác quốc tế. Yêu cầu này nhằm nâng cao năng lực khám, điều trị và quản lý bệnh lý liên quan đến tuổi cao.

Phát triển năng lực cộng đồng: câu lạc bộ liên thế hệ và mô hình thí điểm

Đề án nhấn mạnh vai trò của các tổ chức cộng đồng. Cụ thể, ít nhất 20% Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau sẽ được lựa chọn tham gia các dự án hợp tác quốc tế để tiếp cận nguồn hỗ trợ kỹ thuật, tài chính hoặc mô hình sinh kế. Việc này nhằm thử nghiệm cách nâng cao chất lượng sinh hoạt, hỗ trợ lẫn nhau và kết nối với nguồn lực quốc tế trước khi mở rộng quy mô.

Một chiến lược cho “kinh tế bạc”

Khái niệm kinh tế bạc nằm trong trọng tâm triển khai: Đề án hướng tới việc phát triển kinh tế bạc tương xứng với trình độ phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam. Một phần quan trọng là nghiên cứu, đề xuất bộ tiêu chí, tiêu chuẩn hoặc hướng dẫn kỹ thuật quốc gia cho sản phẩm, dịch vụ và hạ tầng thân thiện với người cao tuổi. Bên cạnh đó, sẽ tổ chức các hoạt động kết nối quốc tế về đầu tư, doanh nghiệp, công nghệ và đổi mới sáng tạo; mục tiêu tối thiểu là thực hiện ít nhất 3 hoạt động kết nối quốc tế nhằm thúc đẩy đầu tư và hợp tác công-tư trong lĩnh vực này.

Hoạt động thí điểm: mục tiêu tối thiểu và lộ trình nhân rộng

Đề án xác định sẽ triển khai ít nhất 5 chương trình, dự án hoặc mô hình hợp tác quốc tế có khả năng được thí điểm, đánh giá và nhân rộng. Việc chọn lọc mô hình thí điểm nhằm đảm bảo các giải pháp sau khi thử nghiệm có thể thích ứng với điều kiện thực tiễn ở địa phương, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu và kinh nghiệm để mở rộng quy mô trong các giai đoạn tiếp theo.

Quản lý dữ liệu và chuyển đổi số

Một hướng đi được nhấn mạnh là hợp tác về dữ liệu và chuyển đổi số: xây dựng hạ tầng quản lý thông tin, tiêu chuẩn kỹ thuật cho giải pháp số và môi trường sống thân thiện với người cao tuổi. Quản trị dữ liệu hiệu quả sẽ giúp theo dõi sức khỏe, đánh giá hiệu quả chính sách và kết nối dịch vụ giữa cơ sở y tế, cộng đồng và các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ.

Quan hệ quốc tế và vị thế của Việt Nam

Thông qua các hoạt động hợp tác, Đề án đặt mục tiêu củng cố quan hệ song phương và mở rộng vai trò của Việt Nam trong các diễn đàn khu vực và quốc tế liên quan đến người cao tuổi. Việc này tập trung vào thể chế, quyền và chuẩn mực quốc tế, đồng thời nâng cao tiếng nói của Việt Nam trong các tiến trình chính sách đa phương.

Những điểm cần lưu ý khi triển khai

Một số thách thức cần quan tâm trong quá trình thực hiện gồm: đảm bảo các mô hình quốc tế phù hợp với điều kiện địa phương, xây dựng bộ tiêu chuẩn phù hợp với nguồn lực nội địa, và đồng bộ hóa các hoạt động đào tạo, chuyển giao công nghệ với hệ thống y tế hiện có. Việc đánh giá thí điểm kỹ lưỡng trước khi nhân rộng là yếu tố then chốt để tránh lãng phí nguồn lực và đảm bảo hiệu quả lâu dài.

Thủ tướng kiện toàn thành viên Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi

SKĐS – Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1482/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc kiện toàn thành viên Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi.

Kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ hệ sinh thái

Đề án khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh thân thiện với người cao tuổi. Sự tham gia của khu vực tư nhân không chỉ tạo thêm nguồn lực mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới trong thiết kế sản phẩm, dịch vụ chăm sóc và giải pháp công nghệ phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

Kết luận: kỳ vọng và bước đi tiếp theo

Với khung mục tiêu và các chỉ tiêu cụ thể, Đề án 2026–2031 mở ra cơ hội để Việt Nam tiếp cận kinh nghiệm quốc tế và phát triển các giải pháp thích ứng với già hóa dân số. Tiến độ thực thi, chất lượng thí điểm và khả năng liên kết giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và đối tác quốc tế sẽ quyết định hiệu quả của hành trình này. Việc theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách dựa trên kết quả thực tế là điều cần thiết để Đề án đạt được các mục tiêu đặt ra.

Các câu hỏi thường gặp (FAQ)

Đề án do ai phê duyệt? Quyết định phê duyệt Đề án mang số 1702/QĐ-TTg, ký ngày 3/9/2026 bởi Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc.

Đề án nhắm tới những lĩnh vực ưu tiên nào? Các lĩnh vực ưu tiên gồm y tế và chăm sóc dài hạn, an sinh xã hội, đào tạo nhân lực, chuyển đổi số và phát triển kinh tế bạc.

Có chỉ tiêu cụ thể nào về bệnh viện và câu lạc bộ cộng đồng? Có: mục tiêu 100% bệnh viện tuyến Trung ương và ít nhất 70% bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh có lão khoa hoặc chuyên khoa lão khoa tiếp cận chương trình hợp tác quốc tế; và ít nhất 20% Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau tham gia chương trình hợp tác quốc tế.

Để hiểu sâu hơn về cách quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế trong bối cảnh nâng cao an toàn và năng lực sản xuất trong nước, bạn có thể tham khảo bài viết có phân tích chi tiết về lộ trình số hóa và ưu tiên phát triển sản xuất trong nước quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế minh bạch và số hóa.

Nếu bạn quan tâm đến mô hình tổ chức khám chữa bệnh cộng đồng và các chương trình khám sức khỏe miễn phí được triển khai tại địa phương, bài viết phân tích kinh nghiệm và kết quả sơ bộ ở Buôn Ma Thuột sẽ cung cấp góc nhìn thực tế về liên kết y tế công-tư mô hình khám sức khỏe miễn phí Buôn Ma Thuột.

Với vấn đề quản lý và rà soát dữ liệu khám sức khỏe ở đô thị lớn, để xem kinh nghiệm về cách hoàn thiện hồ sơ và đảm bảo tính chính xác của dữ liệu dân số đã khám, hãy đọc bài viết về yêu cầu rà soát dữ liệu khám sức khỏe tại TPHCM hướng dẫn rà soát dữ liệu khám sức khỏe TPHCM.