Kíp TPHCM nong van tim bào thai ở tuần 26: ca can thiệp thành công và những điểm cần biết

Một ca can thiệp tim bào thai quan trọng vừa được hoàn tất tại TPHCM khi ê-kíp của Bệnh viện Từ Dũ phối hợp cùng Bệnh viện Nhi đồng 1 tiến hành nong van động mạch phổi cho thai nhi có bệnh tim bẩm sinh nặng. Đây là trường hợp thứ 15 ê-kíp thực hiện, đồng thời là thai có tuổi nhỏ nhất trong số các ca trước đây.

Người mẹ sinh năm 2000, đến từ Hà Nội, mang thai lần thứ ba theo phương thức tự nhiên. Kết quả sàng lọc ở quý I thai kỳ thuộc nhóm nguy cơ thấp và không phát hiện vấn đề lớn ban đầu. Tuy nhiên, khi thai đạt khoảng 23 tuần 5 ngày, siêu âm tim cho thấy tổn thương nặng ở tim bào thai: van động mạch phổi bị bít kín, tương ứng với chẩn đoán PA-IVS.

Vì sao phải can thiệp sớm?

Khi van động mạch phổi đóng, dòng máu đi từ thất phải lên động mạch phổi bị ngăn cản. Hậu quả là thất phải có nguy cơ kém phát triển dần, dẫn tới thiểu sản nếu không tác động kịp thời. Trong trường hợp này, sau gần ba tuần theo dõi, nhóm điều trị ghi nhận thất phải tiếp tục kém phát triển, xuất hiện hở van ba lá mức nặng và không còn dấu hiệu dòng đi qua van — điều này làm giảm cơ hội chờ sinh để xử lý sau sinh.

Quyết định can thiệp và khâu chuẩn bị

Trước khi tiến hành thủ thuật, hồ sơ hình ảnh của thai nhi được gửi để xin ý kiến chuyên môn từ các đồng nghiệp ở Áo và Ý; sau khi tham vấn, các chuyên gia đồng thuận rằng can thiệp sớm là cần thiết vì giải phẫu hiện tại không cho phép kéo dài thời gian theo dõi. Dựa trên đánh giá lợi – hại và sau khi tư vấn gia đình, hội chẩn liên viện quyết định thực hiện nong van động mạch phổi bào thai khẩn cấp.

Tổ chức ê-kíp và tiến hành thủ thuật

Ca can thiệp được bắt đầu vào sáng 26/8 lúc 8h15 với sự phối hợp của năm nhóm chuyên môn: can thiệp bào thai sản khoa, thông tim can thiệp cho trẻ em, sơ sinh, gây mê – hồi sức và phẫu thuật sản khoa. Dưới hướng dẫn siêu âm liên tục, ê-kíp sử dụng kim 18G xuyên qua thành bụng mẹ, thành tử cung rồi đi vào lồng ngực thai nhi để tiếp cận buồng thoát thất phải.

Qua kim dẫn, ê-kíp luồn dây dẫn và đưa bóng nong vào vị trí van bị tắc. Sau khi khẳng định bóng ở đúng vị trí giải phẫu, thủ thuật nong van được thực hiện để tạo đường thoát máu qua van động mạch phổi.

Kết quả ngay sau can thiệp và xử trí biến chứng

Siêu âm ngay lập tức sau thủ thuật cho thấy dòng chảy từ thất phải qua van đã được tái lập và có tiến triển rõ rệt. Trong quá trình rút dụng cụ, thai nhi xuất hiện tràn dịch trong khoang màng ngoài tim gây chèn ép; ê-kíp kịp thời chọc hút khoảng 3 ml để giải áp, nhờ đó nhịp tim thai nhanh chóng ổn định ở mức 159 lần/phút và chức năng co bóp cơ tim được ghi nhận tốt.

Toàn bộ thủ thuật kéo dài hơn hai giờ với sự phối hợp liên chuyên khoa. Khoảng bốn giờ sau can thiệp, người mẹ ổn định, không đau bụng; thai tiếp tục có nhịp tim 159 lần/phút và co bóp tốt.

Ý nghĩa lâm sàng của nong van bào thai

Theo lãnh đạo Sở Y tế TPHCM, mục tiêu của thủ thuật không chỉ là mở van mà còn can thiệp vào diễn tiến bệnh ngay từ trong bụng mẹ, nhằm tăng cơ hội trẻ có hệ tuần hoàn hai thất sau sinh. Trong những trường hợp như PA-IVS, thời điểm can thiệp quyết định phần lớn khả năng bảo tồn chức năng thất phải và giảm nguy cơ phải chuyển sang phẫu thuật phức tạp sau sinh.

Hợp tác liên viện và vai trò chuyên môn

Sự thành công của ca can thiệp phản ánh mô hình phối hợp giữa Trung tâm Can thiệp bào thai, Bệnh viện Từ Dũ và Trung tâm Can thiệp tim mạch trẻ em, Bệnh viện Nhi đồng 1. Việc tổ chức hội chẩn liên viện, kết hợp nhiều đội chuyên môn và kêu gọi tham vấn quốc tế là yếu tố then chốt trong những ca phức tạp.

Ê-kíp thông tim xuyên bào thai và cô giáo Kim Phấn vào Top 5 Đại sứ truyền cảm hứng

SKĐS – Ê-kíp thông tim xuyên bào thai của Bệnh viện Nhi Đồng 1 và Bệnh viện Từ Dũ cùng cô giáo Đinh Thị Kim Phấn được vinh danh Top 5 Đại sứ truyền cảm hứng tại WeChoice Awards 2025.

Diễn tiến theo dõi tiếp theo

Sau thủ thuật, thai và mẹ sẽ được theo dõi chặt chẽ tại hai bệnh viện thực hiện can thiệp trong những tuần tiếp theo để đánh giá bền vững dòng máu qua van, diễn tiến phát triển thất phải và chuẩn bị các kịch bản chăm sóc trong giai đoạn thai nghén còn lại và khi trẻ chào đời.

Vài liên kết tham khảo chuyên đề y tế liên quan

Độc giả muốn nắm thông tin về tiến độ tổ chức kỳ kiểm tra năng lực hành nghề bác sĩ có thể tham khảo Chuẩn bị kiểm tra năng lực hành nghề bác sĩ, một bài viết trình bày các mốc và nhiệm vụ liên quan.

Ngoài ra, những quan tâm về nguồn nhân lực y tế và các khóa tốt nghiệp gần đây được tường thuật trong mục về 696 bác sĩ tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, hữu ích cho ai theo dõi diễn biến đào tạo y khoa.

Và với những độc giả quan tâm đến các chương trình hiến mô, tạng và hoạt động cộng đồng tại các bệnh viện lớn, thông tin thêm có thể đọc tại Hiến mô tạng tại Bạch Mai.

Những lưu ý cho người đọc

Can thiệp tim bào thai là thủ thuật kỹ thuật cao, đòi hỏi đội ngũ nhiều chuyên ngành và trang thiết bị chuyên biệt. Quyết định can thiệp thường dựa trên cân nhắc tỉ lệ lợi ích so với rủi ro, độ tuổi thai, đặc điểm giải phẫu tim và khả năng theo dõi sau thủ thuật. Với mỗi ca, việc tham vấn liên chuyên khoa và trao đổi với gia đình bệnh nhân là bước bắt buộc.

Kết luận

Ca nong van động mạch phổi bào thai tại TPHCM vừa qua là minh chứng cho tiến bộ can thiệp bào thai trong nước: can thiệp kịp thời có thể thay đổi diễn tiến bệnh tim bẩm sinh ở thai nhi, tạo cơ hội để trẻ có cấu trúc tim thuận lợi hơn sau sinh. Thành tựu này dựa trên sự phối hợp liên viện, tham vấn quốc tế và phản ứng nhanh khi cửa sổ can thiệp còn mở.