Sở ATTP TPHCM được giao kiểm tra thực phẩm nhập khẩu: quyền và thách thức

Quyết định mới của UBND TP đặt Sở An toàn thực phẩm (ATTP) tại TPHCM vào vai trò trực tiếp hơn trong kiểm soát dòng hàng nhập khẩu. Việc bổ sung nhiệm vụ này không chỉ thay đổi phạm vi công việc của cơ quan mà còn kéo theo nhu cầu về năng lực chuyên môn, phối hợp liên ngành và phương thức giám sát để bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.

Những nội dung chính của phân công nhiệm vụ

Theo quyết định, Sở ATTP thực hiện kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, theo hai phương thức: kiểm tra thông thường hoặc kiểm tra chặt. Quy chế mới bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Song song với việc kiểm tra thực tế, Sở có trách nhiệm báo cáo định kỳ các chỉ số liên quan tới hoạt động kiểm soát, bao gồm số lô hàng được rà soát, số trường hợp phát hiện vi phạm, tỷ lệ hàng không đạt yêu cầu bị ngăn chặn, và các biện pháp xử lý đã áp dụng. Trong thực tế, nhiệm vụ này đòi hỏi Sở phải làm việc chặt chẽ với các đơn vị hải quan và quản lý nhà nước liên quan.

Vì sao việc giao nhiệm vụ này có ý nghĩa?

TPHCM là một cảng thương mại và trung tâm logistics lớn, nên khối lượng hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên địa bàn rất lớn. Theo số liệu thành phố công bố, kim ngạch nhập khẩu trong sáu tháng đầu năm 2026 đạt 53,08 tỷ USD, tăng 9,79% so với cùng kỳ. Con số này phản ánh quy mô vận chuyển hàng hóa rộng; việc giám sát an toàn thực phẩm ngay từ cửa khẩu và các đầu mối phân phối vì thế trở thành vấn đề thiết yếu để hạn chế rủi ro cho người tiêu dùng.

Giao Sở ATTP tiếp nhận công việc kiểm tra nhập khẩu đồng nghĩa với việc tạo một đầu mối chịu trách nhiệm chuyên trách hơn trong chuỗi quản lý: từ kiểm tra hồ sơ, lấy mẫu đến thông báo kết quả và phối hợp xử lý vi phạm.

Phối hợp liên ngành: đâu là các đối tác chính?

Quyết định nêu rõ Sở ATTP sẽ chủ trì và phối hợp với các cơ quan liên quan trong quá trình thực hiện, trong đó có Chi cục Hải quan khu vực II. Mối liên hệ này là then chốt bởi hải quan là nơi hàng hóa làm thủ tục nhập cảnh; hợp tác hiệu quả sẽ giúp rút ngắn thời gian giải quyết, đồng thời tăng khả năng phát hiện lô hàng có nguy cơ vi phạm.

Để cung cấp bối cảnh rộng hơn về các vấn đề thời sự liên quan đến an ninh, an toàn và trật tự công cộng, độc giả cũng có thể tham khảo các bài viết phân tích các sự kiện nóng khác như Vai trò trung gian vụ Dương Thị Thảo, phản ánh mức độ phức tạp trong các chuyên án liên tỉnh.

Quy trình xử lý hồ sơ và thời hạn theo quy định

Sở ATTP đã từng thực hiện thủ tục kiểm tra nhập khẩu cho một số mặt hàng cụ thể, điển hình là muối nhập khẩu. Quy trình hiện hành phân biệt hai luồng xử lý: kiểm tra thông thường và kiểm tra chặt. Thời gian xử lý qui định là 3 ngày làm việc cho phương thức thông thường và 7 ngày làm việc cho kiểm tra chặt, tính từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Khung thời gian này đặt ra yêu cầu về năng lực tổ chức nhân lực và cơ sở vật chất tại Sở để đảm bảo tiến độ, nhất là khi khối lượng hồ sơ tăng theo đà phục hồi và mở rộng nhập khẩu.

Phạm vi bổ sung: quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Bên cạnh nhiệm vụ kiểm tra hàng nhập khẩu, UBND TP đã ủy quyền tạm thời cho Giám đốc Sở ATTP giải quyết thủ tục đăng ký xác nhận nội dung quảng cáo cho mặt hàng thực phẩm bảo vệ sức khỏe thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND thành phố. Quyền này có hiệu lực từ ngày 19/8/2026 đến hết 31/12/2027; Giám đốc Sở chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND TP và không được ủy quyền lại nhiệm vụ này.

Sự kết hợp giữa thẩm quyền kiểm tra hàng nhập khẩu và xác nhận nội dung quảng cáo giúp Sở có góc nhìn toàn diện hơn về cả chất lượng sản phẩm và thông tin đưa ra cho người tiêu dùng trước khi sản phẩm lưu thông rộng rãi trên thị trường.

Thách thức chính cần giải quyết

Dựa trên phạm vi nhiệm vụ được giao, có ba nhóm thách thức nổi bật:

• Nâng cao năng lực chuyên môn: kiểm tra chuyên sâu đòi hỏi phòng thí nghiệm, cán bộ kiểm nghiệm và hệ thống quản lý dữ liệu phù hợp để xử lý khối lượng mẫu lớn.
• Quản lý rủi ro và luồng thông tin: cần có cơ chế phân loại lô hàng theo nguy cơ để ưu tiên kiểm tra chặt những trường hợp tiềm ẩn nguy cơ cao.
• Phối hợp liên ngành: hợp tác hiệu quả với hải quan và các đơn vị chức năng khác là yếu tố quyết định để triển khai công việc trơn tru.

Những yếu tố trên cần được hoạch định rõ trong kế hoạch nâng cấp năng lực của Sở, đi kèm là nguồn lực phù hợp và quy trình phối hợp rõ ràng với các cơ quan liên quan.

Chỉ tiêu và vai trò trong chiến lược xuất nhập khẩu

Trong Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa giai đoạn 2026-2030, TPHCM đã xác định tăng cường kiểm tra nhà nước về ATTP đối với hàng nhập khẩu là nhiệm vụ quan trọng. Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng kim ngạch nhập khẩu bình quân 9-10% mỗi năm cho giai đoạn này, và việc giám sát chặt chẽ là cần thiết để đi đôi với tốc độ tăng đó.

Sự mở rộng thẩm quyền cho Sở ATTP không chỉ là vấn đề thủ tục mà còn là phần then chốt để đảm bảo rằng hàng hóa vào thị trường không gây hại cho sức khỏe công chúng, đồng thời tăng cường niềm tin của người tiêu dùng và đối tác thương mại.

Lợi ích thiết thực cho người tiêu dùng

Khi một cơ quan chuyên trách được giao thêm nhiệm vụ kiểm tra nhập khẩu, điểm lợi trực tiếp cho người dân là tăng thêm một lớp kiểm soát trước khi thực phẩm lưu thông. Ngoài ra, việc sở hữu quyền xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe giúp giảm rủi ro thông tin sai lệch hoặc gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.

Tuy nhiên, lợi ích này chỉ hiện hữu khi cơ quan thực thi có đủ công cụ, quy trình và nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ một cách nghiêm túc và minh bạch.

Gợi ý những việc cần làm tiếp theo

Để nhiệm vụ mới mang lại hiệu quả thực tế, cần ưu tiên một số hoạt động sau:

• Xác định nguồn lực bổ sung cho kiểm nghiệm và xét nghiệm mẫu.
• Xây dựng hệ thống đánh giá rủi ro để phân luồng lô hàng cần kiểm tra chặt.
• Hoàn thiện quy chế phối hợp với hải quan và các cơ quan quản lý chuyên ngành.
• Tăng cường minh bạch thông tin kết quả kiểm tra và xử lý vi phạm để tạo niềm tin cộng đồng.

Đối với độc giả quan tâm đến bối cảnh an toàn công nghệ và truyền thông cũng như tiêu chí kiểm chứng thông tin, các phân tích về các sự kiện công nghệ gần đây có thể tham khảo qua bài Robot chạy nhanh 100m.

Kết luận: cần sự chuẩn bị chủ động

Quyết định giao Sở ATTP đảm nhận kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu trên địa bàn là bước chuyển quan trọng trong chủ trương siết chặt quản lý. Để biến quyền hạn này thành hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng, TPHCM và Sở ATTP phải đầu tư vào năng lực thử nghiệm, hoàn thiện quy trình phối hợp liên ngành, đồng thời duy trì tính minh bạch trong báo cáo kết quả kiểm tra.

Ngoài những vấn đề chuyên môn, yếu tố giao tiếp với công chúng cũng quan trọng: khi người tiêu dùng được cung cấp thông tin rõ ràng về kết quả kiểm tra và biện pháp xử lý vi phạm, niềm tin vào hệ thống quản lý sẽ tăng lên. Trong bối cảnh các sự kiện an ninh và trật tự đô thị vẫn xuất hiện, ví dụ như các vụ xung đột giao thông gây hậu quả nghiêm trọng, các cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để đảm bảo an toàn tổng thể cho người dân; độc giả có thể đọc thêm phân tích về một vụ xung đột giao thông điển hình tại Vụ đánh tài xế ở Hải Phòng.

Nhìn chung, thành công của việc bàn giao nhiệm vụ này sẽ phụ thuộc vào mức độ chuẩn bị về con người, trang thiết bị và cơ chế phối hợp — những yếu tố quyết định liệu các lô thực phẩm không đạt tiêu chuẩn có được phát hiện kịp thời trước khi đến tay người tiêu dùng hay không.

Thông tin trong bài dựa trên các nội dung chính thức được UBND TPHCM và Sở ATTP công bố.

TPHCM siết quản lý quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe

SKĐS – Chính quyền TPHCM kỳ vọng lãnh đạo Sở ATTP tăng trách nhiệm quản lý, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.